Archief



Een artikel uit de periode
tot


zoek

Zoekresultaten

Er werden 433 artikels gevonden. Enkel de eerste 100 resulaten worden getoond. Probeer je zoekopdracht eventueel te verfijnen.

Wablieft nr. 976 (13/11/2013)

België: 95 jaar geleden eindigde Wereldoorlog 1

13/11/2013

Maandag werd het einde van Wereldoorlog 1 herdacht. Dat gebeurde in haast elk gemeente in ons land. De grootste viering was er wellicht in Ieper. Vier jaar lang vochten legers er in de modder in West-Vlaanderen. Tot 11 november 1918, om 11 uur 's ochtends. Toen was het Wapenstilstand. Na vier jaar oorlog was er eindelijk kans op vrede.

Maandag klonk in Ieper opnieuw The Last Post. Dat lied herdenkt de slachtoffers van de oorlog. Er waren delegaties uit de verschillende Europese landen.

Er werd ook grond opgegraven uit 70 begraafplaatsen in de Westhoek. In al die begraafplaatsen liggen soldaten die stierven in de oorlog. De grond wordt naar Londen gevoerd. Daar wordt een museum geopend, net naast het paleis van de Britse Koningin. Leerlingen uit België vulden zakken met grond uit Ieper. Ze werken voor dit project samen met leerlingen uit het Verenigd Koninkrijk.

Wablieft nr. 975 (06/11/2013)

België: 100 jaar Wereldoorlog 1 komt dichtbij

06/11/2013

Op 11 november herdenkt ons land het einde van Wereldoorlog 1. We denken aan de vele doden van die eerste 'grote oorlog'. De Vlaamse overheid haalde vorige week ook drie winnaars van de Nobelprijs voor de Vrede naar Ieper. In 2014 starten grote herdenkingen van 100 jaar Wereldoorlog 1.

Leynah Gbowee uit Liberia in Afrika won de Nobelprijs voor de Vrede in 2011. In 1976 ging die prijs naar Betty Williams uit Noord-Ierland. De vroegere president van Zuid-Afrika Frederik Willem de Klerk won de prijs in 1993. De drie winnaars streden voor vrede en samenwerking tussen groepen mensen.

Lange weg

Die boodschap brachten ze mee naar Ieper. Ze zien de strijd voor vrede als een lange weg sinds Wereldoorlog 1. Gbowee, Williams en de Klerk legden bloemen neer bij Tyne Cot (zie foto). Hier liggen vele duizenden soldaten begraven.

Het hoge bezoek is een opwarmer voor 2014. Dan beginnen de grote herdenkingen voor 100 jaar Wereldoorlog 1.

Buitenland: Polio breekt uit in Syrië

06/11/2013

De ziekte polio is opnieuw uitgebroken in Syrië. Dat bevestigt de WHO of Wereldgezondheidsorganisatie. Polio zorgt voor verlamming bij kinderen. Voorlopig treft de ziekte vooral kinderen in het oosten van Syrië. Het gevaar bestaat dat de ziekte zich verspreid naar andere delen van het land. Het zijn de eerste meldingen van polio in Syrië in 14 jaar tijd. Sinds het begin van de oorlog in het land krijgen de kinderen geen vaccinaties meer.

Wablieft nr. 974 (30/10/2013)

Samenleving: Drones rukken op

30/10/2013

Sinds enkele jaren komen drones steeds vaker in het nieuws. Wat zijn drones? Wat doen die toestellen? Wat zijn de gevaren?

 

'Drone' is het Engelse woord voor hommel. Dit insect bromt als het vliegt. Ook drones brommen. Het zijn vliegtuigjes zonder piloot. Die bestaan al bijna 100 jaar. De vliegtuigjes werden steeds stiller, kleiner en sneller. En belangrijker.

 

Computer

Drones zijn nu bijzonder slimme toestellen. Via camera's en satellieten in de ruimte vliegen de toestellen vlot naar hun doel. Sommige drones wijken niet af van hun doel. Bij andere toestellen kunnen mensen aan computers bijsturen.

 

Legers

Vooral legers gebruiken drones. Het Amerikaanse leger gebruikte de toestellen al in verschillende oorlogen. (zie ook hieronder) De toestellen kunnen vijanden uitschakelen met raketten. Drones kunnen ook doelwitten verkennen met camera's. De toestellen hebben één groot voordeel in oorlogen. Er hoeven geen piloten te sterven.

 

Voor de samenleving

Niet alleen legers kunnen drones gebruiken. Ze kunnen ook de samenleving helpen. Enkele voorbeelden:

- De Duitse spoorwegen willen drones inzetten boven de sporen. De toestellen moeten dieven en vandalen opsporen.

- Drones vlogen boven de kerncentrale van Fukushima in Japan. Ze hielpen onderzoekers bij hun onderzoek naar lekken.

- Drones maken veel beelden uit de lucht voor makers van kaarten en films. De toestellen kunnen landschappen en oogsten in beeld brengen. Dat helpt onderzoekers en boeren.

- De toestellen kunnen bedreigde dieren helpen. Het Wereldnatuurfonds WWF zet in Nepal drones in. Die moeten stropers van tijgers en olifanten opsporen.

- Tegenstanders van de vangst op walvissen zetten al een drone in. Het toestel moest schepen betrappen terwijl ze joegen op walvissen.

- Drones kunnen beelden doorsturen van betogingen, files in het verkeer, ongevallen? Dat kan politie, brandweer en redders helpen.

- Een Duits bedrijf wil met drones 'defibrilators' sturen naar mensen in nood. Een defibrilator kan een hart opnieuw doen kloppen na een hartstilstand.

- Drones kunnen helpen zoeken naar vermisten.

- Bedrijven planden al stunts met drones. De toestellen hebben bijvoorbeeld pizza en bier naar klanten gebracht.

Samenleving: Geliefd wapen van Obama

30/10/2013

Barack Obama is de president van de drones. Hij laat het Amerikaanse leger vaak drones als wapen inzetten. De drones dragen dan raketten. De Verenigde Staten (VS) gebruiken drones in hun strijd tegen terroristen. Amnesty International klaagt dat de VS de drones misbruiken.

Het Amerikaanse leger gebruikt drones vooral in Afghanistan en Pakistan. Dat gebeurt bijvoorbeeld in Waziristan. Die streek ligt in Pakistan, niet ver van de Afghaanse grens. Rebellen en terroristen van de groepen taliban en Al-Qaeda verschuilen er zich soms.

45 aanvallen

Amnesty telde in Waziristan 45 Amerikaanse aanvallen met drones, tussen januari 2012 en augustus 2013. Volgens Amnesty plegen de VS oorlogsmisdaden. Voorbeelden: een drone doodde een vrouw van 68 jaar op haar akker. Een andere drone doodde 18 arbeiders toen zij samen aten. De slachtoffers waren gewone burgers. Zij vochten niet en waren voor niemand een gevaar.

Nauwkeurig en geheim

Drones zouden nauwkeurige wapens zijn. Ze zouden enkel hun doelwit uitschakelen. Doodt het Amerikaanse leger dan bewust onschuldige mensen? Of maken de toestellen ook fouten? Sinds 2004 kwamen mogelijk 900 burgers om door Amerikaanse drones. Amnesty vraagt uitleg. President Obama weigert uitleg over zijn geheime oorlog met drones. Hij blijft de toestellen verdedigen.

Wablieft nr. 973 (23/10/2013)

Sport: Tour de France 2014 in Ieper

23/10/2013

Een rit van de Tour de France start in 2014 in Ieper. Dat maakte ex-premier Yves Leterme bekend. De organisatie van de Tour heeft dat bevestigd. Volgend jaar is het 100 jaar geleden dat Wereldoorlog 1 begon. Yves Leterme wilde daarom de Tour naar Ieper brengen. De Ronde van Frankrijk start op 5 juli in het Engelse Leeds. De Tour blijft drie dagen in Engeland. De vierde of vijfde rit zou beginnen in Ieper. Het is de 101ste Ronde van Frankrijk.

Wablieft nr. 972 (16/10/2013)

Buitenland: Nobelprijs voor strijd tegen gifgas

16/10/2013

De Nobelprijs voor de vrede gaat dit jaar naar de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW). Medewerkers van OPCW werken nu in Syrië. Ze helpen er wapens met gifgas te vernietigen.

OPCW werkt vanuit Den Haag in Nederland. De organisatie telt 188 landen als leden. Die landen beloven samen te strijden tegen wapens met gifgas. Zij laten hun voorraad wapens ook controleren op gifgas. OPCW bestaat 16 jaar. Het kon 80% van alle wapens met gifgas laten vernietigen.

Het nieuwste lid van OPCW wordt Syrië. President Bashar al-Assad belooft zijn wapens met gifgas op te geven. Dat sprak hij af met de regeringen van Rusland en de Verenigde Staten van Amerika (VS). Alles begon in augustus met de dood van honderden Syriërs. Zij stierven door giftig saringas. Dat ontdekten medewerkers van OPCW. Zij werken nu verder in Syrië. De Nobelprijs voor de Vrede is de bekendste prijs voor vrede. Vorig jaar kreeg de Europese Unie de prijs, voor zoveel jaren samenwerking zonder oorlog in Europa.

Samenleving: "Rudi laat de gewone mensen zien"

16/10/2013

Journalist Rudi Vranckx brengt op tv verslag uit van oorlog en geweld. In dit stripboek ziet de lezer het verhaal door zijn ogen. "Rudi zit het verhaal niet in de weg", vertelt Caryl Strzelecki. "Rudi kijkt en luistert. Hij laat de gewone mensen zien. Ze kunnen getuigen over wat hen aangedaan wordt."

Wablieft: Rudi Vranckx is bekend van tv. Was hij tevreden over hoe je hem tekende?

Ja. Rudi is heel gemakkelijk. Hij is helemaal niet ijdel. Hij vindt het verhaal van de mensen het belangrijkste.

Hij toont hier wel zijn twijfels als journalist.

Nog nooit liet hij zo diep in zijn ziel kijken. Daarop ben ik trots. Rudi heeft twijfels. Hij is soms bang.

Journalisten werken soms als aasgieren?

'De Gierenclub' is onze titel. Rudi is ook lid van 'De 'Gierenclub'. Dat is een groep journalisten uit de hele wereld. Ze verslaan oorlogen en conflicten. Ze doen hun werk met hart en ziel. Ze willen mensen wakker schudden met hun berichten.

Rudi lijkt een eenzaat. Is dat nodig voor zijn beroep?

Rudi werkt niet alleen. Hij is op stap met een cameraploeg. In zijn hoofd moet hij vaak alleen zijn. Je ziet dat vaker met mensen die uit een oorlog komen. Thuis begrijpt niet iedereen wat ze meemaakten.

Jij wou dit verhaal absoluut brengen. Ben jij ook die eenzaat?

Misschien een beetje. Ik zit hier de hele dag alleen te tekenen en te werken. Ik doe dat graag. Ik zit gelukkig thuis, niet in een oorlog.

Samenleving: Stripboek brengt Arabische opstanden dichtbij

16/10/2013

In Libië blijft het onrustig. In Egypte vallen veel doden bij nieuw geweld. In Syrië lijkt de burgeroorlog niet te stoppen. Worden journalisten en de wereld dit verhaal beu? Niet Rudi Vranckx en Caryl Strzelecki. De bekende VRT-journalist en de tekenaar maakten samen het stripboek 'De Gierenclub'.

Caryl Strzelecki overtuigde Rudi Vranckx om dit boek te maken. Caryl tekende wat Rudy de laatste twee jaar beleefde in de Arabische wereld. Dat betekent veel geweld en verdriet. "Dat is oorlog", vertelt Caryl aan Wablieft.

Wablieft: Je maakte al een stripboek over Wereldoorlog 2. Waarom dit keer de Arabische wereld?

Caryl Strzelecki: Wat daar gebeurt, is heel belangrijk. Rudi Vranckx vertelt op tv over de opstanden in de Arabische wereld. Ik ben geen journalist. Toch wou ik het ware verhaal van de gruwel brengen. Met de ervaringen van Rudi kan dat.

Jullie werkten samen. Hoe begin je aan zo'n boek?

Ik bekeek vele uren tv-beelden van en met Rudi Vranckx. Ik koos verhalen. Ik maakte schetsen. Ik tekende ze uit in inkt. En ik kleurde ze in. Ik werkte 14 maanden aan dit boek. Natuurlijk voerde ik ook gesprekken met Rudi. Enkele gesprekken staan ook in het boek.

De opstanden kregen de naam 'Arabische Lente'. Ze straalden hoop uit. Van die hoop blijft niet veel meer over. De strip brengt dat donkere verhaal. Zal dat de lezer niet afschrikken?

Ik hoop dat niet. Maar ik wilde dit echt doen. De inbreng van Rudi maakt het sterker. Allebei willen we laten voelen wat daar gebeurt. Oorlog en geweld maken slachtoffers van gewone mensen.

Tijdens de opstand in Tunesië stak een zekere Hosni zich uit protest in brand. Rudi Vranckx noemde zijn gesprek met de man zijn moeilijkste interview. Hoe maak je dat duidelijk in prenten?

De geluiden en de geuren kan ik in prenten nooit vatten. Ik probeer de sfeer weer te geven met hoeken en kleuren. Hier tekende ik alles in grijze kleuren.

Je toont het gezicht van de man vele keren. De kleine verschillen brengen alles tot leven.

Ik ben blij dat het werkt.

Heel sterk is ook de dood van kolonel Khadafi. Rebellen hebben hem te pakken. Ze doden hem. Het is een chaos van trekken en sleuren.

Ik heb zwaar gewerkt aan die bladzijden. Omdat ik wil tonen hoe het was. Ik toon het eigenlijke schot niet, maar wel de chaos.

Wablieft nr. 971 (09/10/2013)

Buitenland: Nieuw geweld in Egypte

09/10/2013

In Egypte brak nieuw geweld uit. Zeker 50 mensen stierven bij betogingen en rellen. De betogers waren aanhangers van de partij Moslimbroeders.

Het leger van Egypte herdacht de Jom Kippoeroorlog uit 1973. Toen voerde Egypte oorlog met Israël. De Moslimbroeders stoorden de herdenking op veel plaatsen met betogingen. De betogers kwamen op straat tegen de regering. Generaal al-Sisi leidt die regering. Al-Sisi liet in juli president Mursi gevangennemen. Sindsdien is het onrustig in Egypte. Mursi is een Moslimbroeder.

Het kwam tot gevechten tussen leger en betogers. Bij dat geweld vielen zeker 50 doden en 250 gewonden. De meeste slachtoffers vielen in de hoofdstad Caïro. De betogers wilden het Tahrirplein bezetten. Dat plein is bekend van de revolutie in Egypte in 2011.

Wablieft nr. 970 (02/10/2013)

In de kijker: Waarom krijgen orkanen een naam?

02/10/2013

Katrina, Irene, Andrew, Sandy? Het zijn namen van orkanen. Waarom geven wetenschappers een naam aan een orkaan? En hoe beslissen ze welke naam dat wordt?

Door een orkaan een naam te geven, weet iedereen precies over welke je het hebt. Vroeger kregen orkanen in de Atlantische Oceaan de naam van de weerheilige van de dag. Al gauw merkten wetenschappers een probleem op: orkanen duurden vaak langer dan één dag. Vanaf Wereldoorlog 2 kregen orkanen de naam van een vrouw. De naam van elke storm begon met de volgende letter van het alfabet: Annie, Babette, Cindy?

Naam van mannen en vrouwen

Eind de jaren 1970 vonden mensen het niet meer kunnen dat orkanen alleen maar namen van vrouwen kregen. Wetenschappers beslisten om de stormen ook namen van mannen te geven. De ene storm kreeg dan de naam van een vrouw, de andere van een man.

Lijsten

Zo'n naam verzinnen wetenschappers niet zomaar. Voor Atlantische orkanen zijn er zes lijsten met namen. De namen op die lijst liggen dus vooraf vast. De stormen zullen nooit beginnen met de letters q, u, x, y of z. Er bestaan niet genoeg namen met die letters. Per jaar is er een lijst. Na zes jaar gebruiken de wetenschappers opnieuw de namen op de eerste lijst. Namen van zeer zware orkanen worden niet meer gebruikt. Zo zal er geen nieuwe orkaan Sandy of Katrina meer komen.

In Australië heet een orkaan een 'Willy-Willy'.

Volgens sommigen zouden dieren stormen voelen aankomen. Zo zouden haaien dieper in de oceaan zwemmen als er een zware storm nadert. Bepaalde soorten vogels zouden naar hogere gebieden vliegen. Koeien en honden worden onrustig als er een storm op komst is. Wetenschappers vonden nog geen echte verklaring voor dat gedrag. Anderen vinden het dan weer onzin dat dieren dit zouden voelen.

Je kan ervoor zorgen dat een storm jouw naam krijgt. Hiervoor moet je wel enkele honderden euro's betalen. Je kan een storm 'kopen' via het Duits Instituut voor Meteorologie in Berlijn.

Wablieft nr. 969 (25/09/2013)

België: We kopen minder voeding

25/09/2013

De Belgen kopen minder voeding. Dat zegt Comeos. Dat is de federatie van handel en diensten in ons land. Winkels en handelaars verkochten tussen januari en juli 1% minder voeding. Een daling in deze verkoop is nieuw. Alleen in Wereldoorlog 2 kwam het voor.

Mogelijk is de oorzaak de crisis. Mensen besparen waar het kan. Toch doet voeding het nog goed in de winkel. De verkoop van andere producten daalde sterker.

België: België wil mee gifgas Syrië vernietigen

25/09/2013

Koningin Mathilde ging op bezoek bij de Verenigde Naties (VN) in New York. Ze sprak er met VN-baas Ban Ki-moon. Mathilde bracht ook minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders mee. Volgens Reynders wil België de VN in Syrië helpen. Dat land belooft zijn wapens met gifgas te vernietigen. Belgische soldaten kunnen helpen de wapens te vernietigen. Zij deden veel ervaring op in West-Vlaanderen. Ze ruimen er al jaren gifbommen uit Wereldoorlog 1 op.

Buitenland: Terreur in Kenia

25/09/2013

Maandag eindigde een gijzeling in een centrum voor winkels in Nairobi. Dat is de hoofdstad van Kenia. De gijzeling startte zaterdag. De groep Al-Shabaab uit Somalië is verantwoordelijk voor de gijzeling. De terroristen van Al-Shabaab zijn moslims. De groep verklaarde de oorlog aan Kenia. Het land valt sinds 2011 troepen van Al-Shabaab aan in Somalië. Er vielen bijna 70 doden en 175 gewonden. De terroristen schoten vele mensen neer. Dat waren mensen die geen Arabisch konden lezen. Bij de doden waren er ook heel wat buitenlanders. Er kwamen ook twee terroristen om. Een 100-tal mensen verlieten veilig het gebouw, toen de gijzeling begon.

Buitenland: Ruzie over Syrië

25/09/2013

De regering van Syrië stuurde de eerste info over wapens met gifgas door. Voorlopig vallen andere landen Syrië niet aan. In Syrië duurt de oorlog verder.

Het leger van Syrië zou 1.000 ton aan wapens met gifgas bezitten. Syrië moet die wapens opgeven in 2014. Eind augustus vond een aanval met gifgas plaats in de hoofdstad. Die aanval maakte honderden doden. Wie de daders waren, blijft onduidelijk.

Afspraak

Syrië stuurde de eerste info over haar wapens met gifgas naar Den Haag in Nederland. Daar controleren onderzoekers die wapens. Dat is de afspraak met Rusland en de Verenigde Staten van Amerika. Nadien moeten die wapens vernietigd worden. Alleen dan zullen andere landen Syrië niet aanvallen.

Rusland

Rusland wil wel een groep soldaten naar Syrië sturen. Die kunnen helpen om de wapens met gifgas te vernietigen. Rusland is ook boos op de Amerikaanse en Franse regering. Die zouden vooral president al-Assad weg willen uit Syrië. Er is ook ruzie over de aanval van eind augustus. Volgens de Amerikaanse en Franse regering zit president al-Assad achter die aanval. Rusland zegt dat de rebellen de aanval uitvoerden.

In de kijker: Koen Vanmechelen: "Kies voor liefde, niet voor angst"

25/09/2013

Koen Vanmechelen maakt kunst met kippen. Daarvoor kreeg hij deze maand de Golden Nica. Dat is een prijs voor moderne kunst. De prijs is bekend in de hele wereld. Wablieft bezocht de werkplaats van Koen in Hasselt.

Eventjes terug naar 1998. Koen Vanmechelen bracht twee bekende soorten van kippen samen. Het waren de Mechelse koekoek en de Franse kip van Bresse. Het koppel kreeg kleintjes: een nieuw soort kip. Koen bleef verschillende soorten met elkaar kruisen. De kippen komen uit alle delen van de wereld. Koen noemt dat het 'Cosmopolitan Chicken Project' (het wereld-kippen-project).

En wat is het resultaat? Gekruiste kippen zijn sterker en gezonder. Toch als je ze vergelijkt met kippen die twee ouders van dezelfde soort hebben. Koen ziet daarin een duidelijke boodschap. Ook Wablieft begrijpt die boodschap.

Mensen in één land

Wablieft: Jouw kippen zijn eigenlijk mensen die uit alle landen komen en nu in één land wonen.

Koen Vanmechelen: Absoluut, dat zeg ik al heel lang. Het gaat over ons, niet over kippen. Veel mensen blijven kijken naar die kippen. Ze willen altijd dat dier zien. Dat versta ik niet.

Kunst gaat altijd over metaforen. Dat is een moeilijk woord. Wat wil ik daarmee zeggen? Je kan geen mensen kweken. Je kan wel kippen kweken. En zo probeer ik het verhaal van de mens te vertellen. Dat doe ik op een manier die zinvol is. Dat lokt ook discussie uit. Ik vind dat belangrijk. Bekijk alles dus vanuit de mens, niet vanuit de kip. Ik dacht dat mijn kunst duidelijk was. Blijkbaar is het niet zo. Het blijft voor veel mensen moeilijk.

Wat stel ik vast? Kinderen begrijpen bijvoorbeeld makkelijk wat ik bedoel. Mensen die van regels houden, hebben het moeilijker. Dat zijn mensen die vinden dat kinderen binnen de lijntjes moeten kleuren.

Waarom begon je er in 1998 mee? Omdat een politieke partij 'eigen volk eerst' heel belangrijk vond?

20 jaar geleden begon ik met de voorbereiding. Het woord diversiteit (verscheidene mensen in één samenleving) had toen geen betekenis. Bijna iedereen moest aan dezelfde normen voldoen. De mensen keken vreemd naar mij omdat ik over diversiteit sprak. Nu krijg ik daarvoor een prijs.

Vele mensen blijven zeggen dat een samenleving met mensen van verschillende culturen niet kan lukken. En sommige blanke ouders hebben liever niet te veel gekleurde kindjes in de klas van hun zoon of dochter.

Dat maakt mij een beetje kwaad. Die samenleving kan niet mislukken. Migratie heeft altijd bestaan. Dat is de bron van ons leven. Weet je wat wel kan falen? Je moet eerst een nest maken om die samenleving te doen slagen. Dat is een taak van de politiek. Daarvoor is visie nodig. Dat kan dus falen. Ik ben daarin niet naïef. Maar die samenleving is wel een feit. Nu is er misschien verwarring. Maar die is nodig om daarna weer rust te krijgen. Dat is gewoon een wet van de biologie.

Dat nest is waarschijnlijk ook belangrijk bij jouw kippen?

Natuurlijk. De omgeving van het nest moet goed zijn. Anders krijg je geen kuikens. De broedkast moet 37,6 graden warm zijn. Anders kruipen de kuikens niet uit hun ei. Die warmte is ook liefde. Dat moet je goed voorbereiden. Als je dat niet doet, krijg je een ei dat rot is, begrijp je? (Wablieft: Koen bedoelt dat een rot ei een mislukte mens is)

Het project raakt nooit af

Wat vertellen de kippen jou over culturen?

De kip van Bresse is een symbool voor Frankrijk. Die kip heeft een rode kop, een wit lijf en blauwe poten. Dat is de vlag van Frankrijk. Daarom is dat een interessante kip. Mensen willen die kip behouden. Van die kip moeten er dan nog meer komen. Maar die kip is na een tijd niet meer vruchtbaar. Daarom moet je die af en toe kruisen met een andere soort. Daaruit kan je heel veel lessen trekken.

Wat moeten we leren? We hebben voor te veel dingen angst. Die angst moeten we overwinnen. We moeten kiezen voor de liefde. Oké, ik ben soms ook bang voor de nadelen van een cultuur. En sommige mensen komen naar hier om te profiteren. Daar ben ik tegen. Toch kijk ik liever naar de voordelen van een cultuur. Dat zorgt voor inzicht. En met inzicht kan je oorlog voorkomen.

Je mag niet direct zeggen dat het de schuld van de andere is. Geef toe dat het ook jouw fout kan zijn. Dat is evolutie. Als je inziet dat het de schuld is van niemand, dan is de evolutie af. Dan heeft de liefde de angst overwonnen.

Je kan zeggen dat een project met kippen makkelijk is. Kippen denken niet na. Ze hebben geen verschillende religies. Dat is bij mensen heel anders.

Ik weet dat niet. De mensen hebben hun cultuur al in die kip gelegd. Daarom gaat mijn werk over diversiteit. De kip hoort in de geschiedenis al heel lang bij de mens. Mens en kip migreerden samen. Ik maak ook portretten van mijn kippen. Ik laat die dan altijd naar elkaar kijken. Kijk eens naar deze foto's? (Koen wijst naar twee foto's). Daar kijkt een Rus naar een Chinees. Je ziet meteen een relatie. Dat zijn een Rus en een Chinees die om elkaar geven.

Je had het daarnet over evolutie. Die is altijd bezig. Raakt dit project ooit af?

Natuurlijk raakt dit project nooit af. Hoe lang ga ik ermee door? Dat weet ik niet. Uit het project ontstaan vele dingen. Dat zorgt voor veel energie. Meer en meer mensen begrijpen nu waarover het gaat. Dat is bijzonder. Daarom ga ik verder.

Kippen en wetenschap

Wat is al gegroeid uit het project?

We doen al zes jaar aan medisch onderzoek. De wetenschap heeft nu bewijzen. Gekruiste kippen worden minder vaak ziek. Er zit meer leven in die kippen. Ze zijn ook vruchtbaarder. Ik heb daar geen uitleg voor nodig. Het project zorgt dus voor inspiratie. De wetenschap testte altijd op dezelfde muizen. Nu denkt de wetenschap anders. De kippen hebben voor een nieuw beeld gezorgd.

Waar kweek je die kippen?

Ik woon in Meeuwen-Gruitrode. Daar heb ik vijf hectaren grond. De kippen zitten er in grote kooien wanneer ik ze kweek. Daarna lopen ze vrij rond tot ze sterven. Ik kweek ze op verschillende plaatsen in de wereld. Dat hoort bij het project. Je kan ze ook niet op één plaats houden. Je moet ziektes voorkomen. Als er pest uitbreekt bij kippen, kan het project stoppen.

Eet je zelf kip?

Ja, maar niet mijn eigen kippen. Mijn kippen laat ik leven. Ik dood ze niet. Alle kippen die bij mij worden geboren, zijn kunstwerken. De andere kippen zijn voor mij geen kunstwerk. En die eet ik dus op!

Wablieft nr. 968 (18/09/2013)

Samenleving: Bommen uit Wereldoorlog 1 in de bergen

18/09/2013

Enkele mensen ontdekten bommen uit Wereldoorlog 1 in de Italiaanse bergen van de Dolomieten. De bommen lagen op een hoogte van 3.200 meter. Kenners van de oorlog denken dat er nog veel bommen onder het ijs liggen. Tijdens de oorlog lieten vliegtuigen de bommen vallen. De bommen kwamen onder het ijs terecht. Nu zijn ze weer zichtbaar.

Wablieft nr. 967 (11/09/2013)

Samenleving: "Stop de oorlog, genoeg is genoeg"

11/09/2013

Ze krimpt ineen als een vliegtuig laag overvliegt. Meer dan 40 jaar later kan Kim Phuc haar verleden niet vergeten. Dat verleden hangt samen met een foto uit 1972. Kim Phuc was het 'napalm-meisje'.

Een foto van Kim Phuc toonde de wereld de gruwel van de oorlog in Vietnam. Het meisje van toen maakte van haar leven een strijd voor vrede. Intussen staat Syrië in brand. Wablieft sprak met Kim Phuc in Brussel.

Wablieft: Een vliegtuig vloog net laag over. Dat deed iets met je.

Kim Phuc: Ja, nog altijd. Een vliegtuig brengt me altijd terug naar die dag in 1972. Een vliegtuig kwam laag over ons dorp. Ik zag hoe het vliegtuig bommen gooide. Dum-dum, dum-dum. Vier doffe klanken, meer was het niet. Toen schoot de napalm vooruit. Ik wist niet wat er gebeurde. Het vuur brandde mijn rug en armen in een flits open. Mijn kleren waren gewoon weg.

Wat dacht je toen?

Je kan dat niet beschrijven. Gek, maar waar, ik dacht: wat zullen mensen van me denken. Ik loop hier naakt. Tegelijk dacht ik dat ik doodging. Ik had gruwelijke pijn.

Je overleefde. Hoe kwam dat?

Ik dank God op mijn knieën. Het is een wonder. De journalist die toen de foto maakte (zie hieronder), bracht me naar een ziekenhuis. Het volgende anderhalf jaar opereerden dokters me 14 keer. Tot vandaag doen mijn littekens bij momenten pijn. Sinds 12 jaar verbijt ik de pijn. Anders moet ik voor de rest van mijn leven geneesmiddelen slikken.

Je verleden blijft je achtervolgen?

Ik kan geen badpak of kleren met korte mouwen dragen. Ook met de pijn moest ik leren leven. De aanval en de foto veranderden mijn leven volledig. Toen ik 19 was, ontdekte ik het geloof in christus. Ik beschouw wat gebeurde in 1972 nu als een teken van God. 'Heb je vijand lief.' Die boodschap van Christus trof me. Ik begon te bidden voor mijn vijanden van toen. Ik leerde ze te vergeven. Ik kan niet meer haten. Daarom zet ik me nu ook in voor de vrede.

Je richtte de stichting Kim Phuc op. Wat doet die?

We zamelen geld in voor de vrede. Met dat geld bouwen we scholen en ziekenhuizen in Roemenië, Oost-Timor, Tadzjikistan, Oeganda, Ghana en Kenia. Ouders zien er hoe hun kinderen meer kansen krijgen.

De wereld kijkt nu naar de oorlog in Syrië. Wellicht gebruikte het leger er gifgas. Vorige week toonden tv-beelden nieuwe slachtoffers van napalm.

Ik zag de beelden uit Syrië. Mijn hart brak. Ik moest ervan huilen? (herpakt zich) De grootste slachtoffers zijn altijd onschuldig: kinderen, vrouwen en oude mensen. Ik weet niet of de Amerikanen moeten aanvallen. 'Geen oorlog meer, geen bloedvergieten, genoeg is genoeg.' Dat is mijn boodschap. Ik geloof daarin. We kunnen ook niet anders. Praten en niet vechten, dat moeten we. We moeten harder proberen. We moeten jongeren bewust maken van de waarde van vrede. En daar kunnen jullie journalisten bij helpen.

Michel Helaers

Samenleving: Het napalm-meisje

11/09/2013

Kim Phuc is een vrouw van 50 jaar. Sinds 1992 leeft ze in Canada. In 1972 was Kim negen jaar. Ze woonde met haar familie in Vietnam in Azië. In dat land woedde toen al jaren oorlog.

8 juni 1972

Op 8 juni 1972 veranderde het leven van Kim Phuc. Ze woonde in het dorpje Trang Bang in het zuiden van Vietnam. De oorlog kwam dichterbij. Bewoners hoorden knallen en vliegtuigen. Kim en haar familie schuilden in een tempel. Toen vluchtten ze uit het dorp. Vliegtuigen van het leger van Zuid-Vietnam scheerden over het dorp. Ze wierpen brandbommen vol napalm af. Het vuur van de napalm verspreidde zich heel snel.

Naakt

De napalm raakte Kim Phuc. Het vuur brandde haar kleren in een flits weg. Haar huid hing in repen van haar lichaam. Ze schreeuwde het uit van de pijn. Kim Phuc rende naakt en huilend weg. Journalist en fotograaf Nick Ut zag het gebeuren. Hij nam een foto.

Foto

De foto van Kim Phuc haalde de voorpagina's van kranten in de hele wereld. Ze kwam terecht op posters. Het werd één van de beroemdste foto's ooit tegen de oorlog. Kim Phuc overleefde. Haar lot toont de gruwel van oorlog.

Wablieft nr. 966 (04/09/2013)

Samenleving: "Luister eens met je ogen"

04/09/2013

Maker van films Nic Balthazar schrijft graag verhalen. Zijn nieuwe boek 'Neeland' gaat over een asielzoeker. De jongen blijft hopen op geluk. Vanaf zaterdag is 'Neeland'meer dan een boek. Het wordt een toneelstuk. In de woorden van Nic: een vertelling met veel muziek.

Wablieft: Je bent bekend als maker van films. Waarom koos je nu voor een boek?

Nic: Ben X is een bekende film van mij. Dat was ook eerst een boek. Het heette 'Niets was alles wat hij zei'. Dan maakten we er een toneelstuk van. Daarna kwam de film.

Wie weet wordt 'Neeland' ook nog een film!

Je maakte 'Neeland' voor Luisterogen. Deze organisatie brengt dove en laaggeletterde jongeren in contact met boeken.

Ja, sommige mensen lezen niet zo graag boeken. Zij vinden boeken te moeilijk om te lezen. Die mensen zien wel graag beelden. Of ze houden erg van muziek. Daarom vertellen we het boek met muziek. Fotograaf Nyk Dekyser maakte met zijn foto's een soort film. Een acteur vertelt het verhaal van de asielzoeker. Het is een mooie combinatie.

Heb je asielzoekers ontmoet voor het boek?

Ik filmde ze met een camera. Hun verhalen raakten me. Die mensen maken veel miserie mee. Toch hebben ze veel moed en hoop. Die mensen houden vol, ondanks alles. In Neeland wil ik daarom niet alleen vertellen over problemen. In het verhaal moest ook avontuur en liefde zitten.

De titel zegt veel. Asielzoekers mogen vaak niet in België blijven. Wie liegt, moet terug.

Die mensen willen overleven. Waarom zijn ze gevlucht? Ze moeten dan een goed verhaal vertellen. Het is normaal dat ze niet altijd de waarheid vertellen. En ik weet dat we niet iedereen kunnen opvangen. Maar moeten we zo hard zoeken naar die leugens?

Hoe kan het anders?

Die asielzoekers moeten een naam en een gezicht krijgen. Dat verandert veel. Sommige mensen zijn tegen asielzoekers. Tot ze iemand leren kennen die graag in hun dorp woont. Iemand die zijn best doet en goed Nederlands spreekt. Dan willen ze dat die asielzoeker blijft. Dan willen ze niet dat ons land zo streng is.

Bezocht je de landen van de asielzoekers?

Ik reisde in mijn leven al heel veel. Ik was al in Afrika. Iedereen weet dat ik erg begaan ben met het klimaat dat verandert. Hierdoor zullen er deze eeuw 300 miljoen mensen vluchten. Dat zorgt ook voor oorlog. Want in sommige landen is er bijna geen water. Daar is het zo droog als een rijstkoek. Waarom kijken we niet naar ons verleden? In de Verenigde Staten van Amerika leefden eerst geen blanken. Wij deden mensen vluchten. En nu houden we mensen tegen die vluchten. Dat begrijp ik niet.

Hopelijk kan 'Neeland' iets veranderen.

Asielzoekers komen vaak uit landen waar mensen graag vertellen. Je hoort daar mooie verhalen. De mensen luisteren er met hun ogen. Dat doen we nu ook een beetje met? Luisterogen. Is dat niet mooi?

Dominique Piedfort

Wablieft nr. 965 (28/08/2013)

Buitenland: President al-Assad dreigt

28/08/2013

Gebruikte president al-Assad echt chemische wapens tegen zijn burgers? Inspecteurs van de Verenigde Naties (VN) onderzoeken dat nu in Damascus, de hoofstad van Syrië. Andere landen roepen luider om soldaten te sturen. Maar Syrië krijgt ook veel steun.

In Damascus stierven vorige week honderden mensen in een paar uur tijd. De oorzaak zou gifgas zijn. De Verenigde Staten van Amerika (VS) veroordeelden de aanval met gifgas sterk. President Obama sprak er zelfs over om soldaten te sturen. Toch is het erg onzeker of andere landen dat zullen doen.

Rusland en China

Rusland en ook China liggen dwars. Deze twee landen kunnen plannen verbieden binnen de Verenigde Naties (VN). Het is dus bijna zeker dat de VN nooit soldaten zullen sturen naar Syrië. Dan is er nog Iran. Ook dat land zou Syrië wellicht steunen, als andere landen soldaten sturen.

Kinderen

President al-Assad maakte zich boos. Hij dreigde in kranten en op televisie. Komen de VS oorlog voeren in Syrië? Dan zullen ze mislukken, zoals eerder in Vietnam in de jaren 1960, beweert al-Assad. Veel experts hebben ook schrik van het plan om soldaten te sturen. Ze vermoeden dat een oorlog kan uitbreiden tot in de landen rond Syrië.

Buitenland: 35 jaar cel voor Manning

28/08/2013

De Amerikaanse soldaat Bradley Manning krijgt 35 jaar cel. Dat besliste een rechtbank van het leger. Manning is 25 jaar. Hij krijgt de straf voor spionage en diefstal van geheime info. Hij stuurde in 2010 zeker 700.000 geheime teksten door naar de website WikiLeaks. Zo kwamen enkele schandalen over de oorlog in Irak uit. WikiLeaks wil geheimen van overheden bekendmaken. Manning bekende wat hij deed. Daardoor komt hij mogelijk vroeger vrij.

Buitenland: Wat nu met Syrië?

28/08/2013

Vorige week stierven honderden mensen in Syrië na een aanval met gifgas. President al-Assad blijft de aanval ontkennen. Op dit moment bezoeken inspecteurs van de Verenigde Naties (VN) voor het eerst de hoofdstad Damascus.

Zette president al-Assad chemische wapens in tegen de bevolking? Hij zegt nee, alle anderen zeggen ja. Ook de organisatie Artsen Zonder Grenzen bevestigt dat burgers stierven aan gifgas. In Syrië woedt al langer dan twee jaar een hevige burgeroorlog. Verschillende groepen rebellen strijden tegen het regime van al-Assad.

Vragen blijven

Andere landen grepen nog niet in. Nu wordt de kritiek op al-Assad luider. Hij heeft zijn antwoord klaar. Zijn troepen vonden chemische wapens in het gebied van de rebellen. De vragen blijven: wie gebruikte nu echt chemische wapens? En zullen de andere landen en de VN kritiek blijven geven? Of grijpen ze in? En zou het lukken om het geweld te stoppen als de andere landen soldaten sturen?

Wablieft nr. 964 (14/08/2013)

België: In Flanders Fields

14/08/2013

Wat er allemaal in en rond Ieper gebeurde, kan je nu zien in het museum 'In Flanders Fields'. Waarom heeft het museum die naam?

'In Flanders Fields' is een beroemd gedicht over Wereldoorlog 1. John McCrae uit Canada schreef het gedicht in 1915. Hij schreef over klaprozen die bloeien naast de graven van soldaten. In Engeland is een klaproos nog altijd het symbool van Wereldoorlog 1. Een klaproos heet in het Engels 'poppy'. Op 11 november herdenken de Britten de doden uit deze oorlog. Bijna alle mensen dragen dan een klaproos op hun kleren. Daarom heet die dag ook 'poppy day'.

Voor één euro kan je in het museum 'In Flanders Fields' een armband met een klaproos kopen. Het museum is nog tot 15 november elke dag open van 10 uur tot 18 uur. Alle informatie vind je op www.inflandersfields.be.

België: De Westhoek

14/08/2013

Ieper ligt in de streek de Westhoek. Wie de Westhoek wil bezoeken, trekt eerst het best naar de Lakenhallen in Ieper. De Lakenhallen vind je op de Grote Markt. Daar is het centrum voor bezoekers. Je krijgt er een overzicht van wat er in de streek te beleven valt.

Wie meer wil weten over Wereldoorlog 1, moet zeker naar Bayernwald. Hier zie je nog een stuk van de Duitse loopgraven. Die liggen in het Croonaertbos in de gemeente Heuvelland. De Duitsers gaven het bos de naam Bayernwald. Je kan er ook 'luisterschachten' bezoeken. Hierin konden de Duitsers de Britten afluisteren. Bayernwald is elke dag open van 9 uur tot 18 uur. Een ticket koop je bij de Dienst voor Toerisme aan het Laurentiusplein in Kemmel.

Wil je de Belgische loopgraven bezoeken? Ga naar de Dodengang in Diksmuide. Daar vochten de Belgen vier jaar lang tegen de Duitsers. De Dodengang ligt vlak bij de IJzer. De naam is natuurlijk geen toeval. Aan het front sneuvelden vele soldaten. Je kan de Dodengang gratis bezoeken. De loopgraven zijn elke dag tot 15 november open.

Krater

In de Kruisstraat in de gemeente Wijtschate kan je nog een grote vijver bezoeken. Het was tijdens Wereldoorlog 1 een grote krater. De 'Spanbroekmolenkrater' is de grootste krater in de Westhoek. De krater ontstond omdat mijnen diep in de grond ontploften. Die plaats is nu een prachtig stukje natuur. De vijver heet 'The Pool of Peace' (zie foto rechts). Datbetekent de vijver van de vrede. Een mooie naam en een mooi slot van onze reeks over Wereldoorlog 1. Toch?

België: Begraafplaats Tyne Cot

14/08/2013

De doden van de Slag bij Passendale kregen een graf op 'Tyne Cot Cemetry'. Het is de grootste begraafplaats voor Britse soldaten op het vasteland van Europa.

Er staan bijna 12.000 grafstenen. Op een muur staan 35.000 namen van vermiste soldaten. Dat is een vervolg van de namen op de Menenpoort. Je ziet ook het landschap dat in 1917 het slagveld was. Je kan zien hoe de slag dat landschap veranderde.

Elk jaar bezoeken meer dan 180.000 mensen 'Tyne Cot'. In de streek rond Ieper kan je meer dan 150 militaire begraafplaatsen uit Wereldoorlog 1 bezoeken.

België: De Slag bij Passendale

14/08/2013

Passendale is een klein dorp in de buurt van Ieper. Daar vond een erg bekende veldslag plaats uit Wereldoorlog 1. De 'Slag bij Passendale' staat nog altijd symbool voor de gruwel van de oorlog. Wat gebeurde er?

In de zomer van 1917 willen de Britten doorstoten naar de havens van Oostende en Zeebrugge. De Duitsers verdedigen zich in loopgraven. Eind juli begint het heel hard te regenen. De Britten zetten toch de aanval in. Dat is een grote fout. De aanval loopt vast in de modder rond het dorp Passendale.

Modder

In oktober 1917 wordt het slagveld één grote modderpoel. Het is een van de natste maanden van de eeuw. De Britten zitten helemaal vast. De Duitsers kunnen de Britten vanuit de bunkers makkelijk neerschieten. Passendale wordt voor de Britten 'passion-dale': het dal van het lijden.

Amper acht kilometer

Op 6 november moeten de Duitsers Passendale toch opgeven. De Britten zijn in 100 dagen amper acht kilometer verder geraakt. Ze zullen Oostende en Zeebrugge nooit bereiken. Ongeveer 250.000 soldaten zijn gesneuveld. Bij de Duitsers zijn de verliezen niet zo groot. De Duitsers verliezen wel veel materieel. Dat materieel hebben ze in 1918 te kort om de oorlog te winnen. De slag bij Passendale was dus niet helemaal zinloos.

België: 'The Last Post' aan de Menenpoort

14/08/2013

'The Last Post' is een signaal gespeeld met een trompet. Het betekende het einde van de dag in de oorlog. Leden van 'The Last Post Association' (vereniging van 'The Last Post') spelen het in Ieper nog elke dag om 20 uur. Dat gebeurt aan de Menenpoort.

De poort is een monument dat de oorlog herdenkt. De Britten bouwden de poort in 1927. Op de poort staan de namen van 54.896 vermiste soldaten. Vanaf de zomer van 1929 wordt 'The Last Post' aan de Menenpoort gespeeld. Alleen tijdens Wereldoorlog 2 gebeurt dat niet.

'The Last Post' is een erg belangrijk moment in Ieper. Elke dag bezoeken vele mensen de Menenpoort rond 20 uur. Iedereen is dan heel stil. Niemand mag de dode soldaten ooit vergeten.

België: Ieper herdenkt elke dag de oorlog

14/08/2013

De stad Ieper staat in België nog altijd symbool voor Wereldoorlog 1. Vele mensen herdenken er nog elk dag de oorlog aan de Menenpoort. Waarom gebeurt dat net in Ieper? Dat legt Wablieft even uit.

Verwoeste stad

Het Duitse leger rukt bij het begin van de oorlog in 1914 snel op in België. Het leger van de Belgen trekt zich terug achter de rivier de IJzer. De Belgen zetten de vlakte van de IJzer onder water. Dat houdt het Duitse leger tegen. Het Britse leger raakt tot in Ieper. Meteen ligt de stad net op het front. De hele oorlog lang zijn er zware gevechten rond Ieper. De Duitsers kunnen de stad niet veroveren. Ieper blijft na 1918 achter als een verwoeste stad. Er vielen meer dan 500.000 doden.

Gas

Rond Ieper gebruikte het Duitse leger giftige gassen. Dat was nog nooit gebeurd in een oorlog. De Duitsers gebruikten mosterdgas. Dat gas kreeg na de oorlog een andere naam. Het heet nu yperiet.

40 jaar

Na de oorlog deden de Duitsers iets terug voor Ieper. De stad werd weer gebouwd zoals die voor de oorlog was. Die werken duurden bijna 40 jaar. De Duitsers zorgden voor het meeste geld. Niet iedereen vond dat een goed idee. Vooral de Britten wilden het verwoeste Ieper zo houden. Ieper moest één groot monument worden. Zo kon iedereen zien wat een oorlog kan doen met een stad.

Samenleving: Een vakantie kan iets veranderen

14/08/2013

Wablieft: Wanneer is Bouworde ontstaan?

Geertrui Baeck: In 1953 gingen de eerste jongeren samen met 'de Spekpater' naar Hongarije. Ze brachten eten naar de mensen. Hongarije was arm na Wereldoorlog 1. De pater organiseerde de reizen. De eerste jaren was Bouworde een katholieke organisatie. Ongeveer tien jaar geleden besloten we dat we niet langer enkel katholiek waren.

Wie kan op bouwkamp?

Iedereen die wil werken om mensen te helpen, mag meegaan. Vroeger kon je op kamp vertrekken na je 18de verjaardag. Sinds 2010 zijn er ook kampen voor jongeren van 15 tot 17 jaar. We bereiden die jongeren goed voor, ze zijn nog heel jong. Ze gaan meestal binnen Europa op kamp. Ben je 21 jaar oud? Dan mag je verder reizen naar gebieden waar hulp meer nodig is. Die kampen zijn ook duurder.

Groepen kunnen ook met Bouworde reizen. Scholen gaan soms naar een land waar een project is. Jongeren werken er als vrijwilliger. Ze gaan dan bijvoorbeeld niet naar Rome of een andere stad. Sommige scholen gaan elk jaar naar dezelfde plek.

Waarom zou je een bouwkamp aanraden?

Er zijn twee kanten aan Bouworde. De jongeren krijgen een opleiding. Ze kunnen kiezen uit vele vormingen. Daarna kunnen ze op bouwkamp vertrekken, maar dat hoeft niet. De laatste tien jaar vinden we de opleiding belangrijker dan het werk dat de jongeren doen.

Wat leren jongeren dan?

De jongeren denken soms dat ze de wereld kunnen veranderen. Het eerste wat ze leren, is dat een dorp niet op enkele weken verandert. Iedereen kan zijn steentje bijdragen, maar we kunnen niet toveren.

Soms schrikken jongeren van wat ze zien. Er is geen luxe op kamp. Sommige dorpen hebben geen drinkbaar water of electriciteit. We weten dat wel. Toch is het helemaal anders als je het zelf meemaakt. We vinden het belangrijk dat de jongeren dat beseffen.

Betaalt Bouworde de jongeren voor hun werk?

Een bouwkamp is niet hetzelfde als vakantiewerk. Bij ons verdien je geen geld. Je moet zelfs betalen om mee te gaan. Je betaalt voor de reis, het eten en de slaapplek. We proberen de kosten laag te houden, zodat iedereen mee kan.

Sommige reizen zijn erg duur. Je moet er zelf spullen betalen om te helpen. Jongeren kopen dan materiaal om een huis te bouwen of melkpoeder voor kinderen in een weeshuis.

Een bouwkamp in België is goedkoop: voor een week in Luik betaal je 50 euro. Toch zijn er weinig jongeren die kiezen voor dit kamp. Dat is jammer, want in België leeft 10% van de mensen in armoede. Ze hebben ook hulp nodig.

Welke kampen zijn wel geliefd?

De laatste jaren zijn jongeren verwend. Mijn grootmoeder is in haar hele leven één keer naar de zee geweest. Mensen reizen altijd maar meer en altijd maar verder. Jongeren van nu kiezen een 'exotische' reis. Ze willen genieten van de zon en de wereld ontdekken. Toch kunnen verre reizen, zoals naar Peru, erg duur zijn.

Sinds 2002 reizen we naar verre landen in Afrika en later ook naar Azië en Zuid-Amerika. Die verre reizen zijn erg geliefd bij de jongeren.

Wat is nog anders dan vroeger?

Vroeger was een bouwkamp vooral technisch: jongeren moesten echt een huis bouwen. Dat is moeilijk. De meeste jongeren die kiezen voor Bouworde, hebben dat niet geleerd op school. Een gebouw moet veilig zijn, dat is niet eenvoudig.

De laatste jaren gaat het ook om ander werk. Jongeren helpen mensen met sociale problemen. Ook zoeken ze oplossingen om het milieu te beschermen.

Wil je Bouworde leren kennen? Ga dan op 18 augustus naar het Provinciaal Domein in Kessel-Lo. Je kan er jongeren leren kennen en vragen stellen. Er is een grote picknick en je speelt er 'jeu de boules'. Neem een kijkje op www.piknikmusik.be.

Meer info: www.bouworde.be.

Wablieft nr. 963 (31/07/2013)

België: Zo zijn vele levens gered. Voor de mensen in Baarle-Hertog gaf dat wel problemen. De Duitsers wilden dat de Nederlanders het dorp aanpakten. Daarom controleerden de Nederlanders alles wat in het dorp aankwam en alles wat het dorp verliet. Zo kwam de bevoo

31/07/2013

Zo ontstond veel smokkel, ook van mensen.

Dat is de belangrijkste oorzaak van de oprichting van de dodendraad. Belgische mannen trokken hier de grens over. Via Engeland of Frankrijk gingen ze bij het leger aan het front. Dat wilden de Duitsers voorkomen. De Duitsers hadden ook problemen met de smokkel van brieven. In België waren alle kantoren van de post in Duitse handen. Je kon alleen een brief sturen naar de bondgenoten van Duitsland. Je kon dus geen brief sturen naar Frankrijk of Engeland. En vele Belgen wilden weten hoe het met hun zoon aan het front was. Er kwamen dus enorm veel brieven in Baarle-Hertog terecht. Dat postkantoor stuurde de brieven naar Baarle-Nassau. Dat hoorde bij Nederland. En zo kregen de soldaten aan het front hun brieven via een enorme omweg.

Dat lijkt op avontuur. Toch vielen er vele doden.

Langs de hele grens tussen Nederland en België vielen meer dan 850 doden. Aan de grens in Zondereigen en Baarle vielen zeker 44 doden. Het was lange tijd moeilijk om daar een cijfer op te plakken. Sommige doden waren vluchtelingen die uit hun dorp verdwenen. Ze kregen aan de grens een anonieme begrafenis. Van alle 850 doden kennen we wel de naam, en de plaats en datum waar ze overleden.

Er zijn hier andere menselijke drama's gebeurd. Mensen die plots de familie aan de andere kant van de grens niet meer konden bereiken.

Zo zijn er hier een massa verhalen. Die verhalen raken de mensen het meest. Dat vertellen we het meest tijdens rondleidingen. De Duisters hebben Zondereigen laat bezet. Dat gebeurde op een schooldag. 's Middags stapten drie kinderen terug naar huis. Het huis lag tien meter over de grens. De Duitsers hadden alles afgezet. Niemand mocht erdoor. De kinderen begonnen te huilen. De moeder stond aan de andere kant van de grens. De kinderen mochten toch door. Maar ze mochten niet meer terug de grens over. Ze konden dus geen afscheid nemen van hun vriendjes in de school.

En achter het monument van de dodendraad staat nog altijd een huis uit de oorlog. Daarin woonde een jong koppel uit België. Ze waren pas getrouwd toen de dodendraad er in 1915 kwam. Het huis stond net in Nederland. Het koppel kreeg tijdens de oorlog vier kinderen. De familie kon niet naar de doop komen. Er was gewoon geen contact. Pas na de oorlog konden de grootouders hun kleinkinderen zien.

In 2014 is Wereldoorlog 1 100 jaar geleden. Hoe zal Zondereigen dit herdenken?

We willen vooral dat de mensen de streek zelf ontdekken. Dat kan via een wandelroute en een fietstocht. We herdenken de oorlog hier dus op een andere manier. In 2008 is het vredesmonument hier opgericht. We lieten de dodendraad nabouwen. Elk jaar draagt een klas zorg voor het monument. Dat is een mooi project. Die kinderen leren zo veel bij over Wereldoorlog 1. Het heeft ook een ander effect. In Baarle was graffiti ooit een plaag. Op bijna alle monumenten stond graffiti, behalve op de dodendraad. Dat is mooi, toch?

Dominique Piedfort

België: Twee weken geleden kon je lezen dat Wereldoorlog 1 ook veel streken buiten België trof. Deze week keren we terug naar België. De oorlog trof niet alleen de streek rond de stad Ieper. Ook het kleine dorp Zondereigen in de Antwerpse Kempen was het

31/07/2013

Tijdens Wereldoorlog 1 was Nederland neutraal. Het land deed niet mee aan de oorlog. Vele mensen probeerden naar Nederland te vluchten. Daarom spanden de Duitsers een elektrische draad langs de grens. Wie de draad aanraakte, stierf. Dat was de dodendraad.

Wablieft: De dodendraad lijkt op de muur na Wereldoorlog 2. Die scheidde West-Europa van Oost-Europa.

Herman Janssen: Ja, zo kan je het bekijken. Grenzen aanduiden met muren gebeurde vaak in de geschiedenis. Denk aan de Chinese Muur. Op dit moment bestaan er in de wereld nog altijd zulke grenzen. De dodendraad was wel heel bijzonder. Het was het eerste experiment met elektriciteit. In deze streek wist bijna niemand wat elektriciteit was. Ze geloofden niet dat je kon sterven door een draad aan te raken. De mensen dachten aan toverij en hekserij.

Er stond 2.000 volt op de draad?

Dat is heel veel. Het zorgde voor enorm zware wonden over het hele lichaam. Ik heb artikels gelezen in oude kranten. Ik las verhalen over mensen die aan de draad bleven plakken. Hun armen brandden helemaal door. Het was allemaal erg gruwelijk. Daar zijn foto's van. Een beeld zegt vaak meer dan woorden. Maar moeten we die foto's wel aan kinderen laten zien?

De dodendraad bewijst dat de oorlog ook hier toesloeg, toch?

Nu is er opnieuw meer belangstelling voor Wereldoorlog 1. Enkele jaren kenden zelfs vele mensen uit de streek de dodendraad niet. De mensen die nog verder woonden, kenden de draad al helemaal niet. Dat frustreerde mij wel.

Net over de grens ligt Baarle-Hertog. Dat is een Belgisch dorp dat in Nederland ligt. Wat gebeurde met dat dorp in de oorlog?

De grens tussen Nederland en België was 400 kilometer lang. Het was de grens tussen oorlog en vrede. De Duitsers overvielen België. Het leven was hier gevaarlijk. Nederland bleef neutraal. Daarin was Baarle-Hertog een geval apart. De Duitsers konden het dorp niet bezetten. Het was omringd door Nederland. De Duitsers wilden Nederland ook niet bij de oorlog betrekken. Dan kwam de bevoorrading via de rivier de Rijn in gevaar. Baarle-Hertog bleef dus een vrij gebied. In dat dorp kon bijna alles wat ergens anders in België niet kon.

Zoals in het dorp van stripheld Asterix?

Ja, daarmee kan je het vergelijken. (lacht) Baarle-Hertog is een klein dorp. Het heeft in de oorlog wel een rol gespeeld. Er stond een zendmast die berichten van de Duitsers opving over duikboten en schepen op weg naar Engeland. Dat land werd verwittigd. (lees meer op bladzijde 5)

Wablieft nr. 962 (17/07/2013)

België: Het is weer zomervakantie. Je krijgt nu elke twee weken een Wablieft-krant. Niet met nieuws, wel vol reportages en interviews. Over 100 jaar Ronde van Frankrijk bijvoorbeeld (zie bladzijde 2 en 3). Of over Wereldoorlog 1 (zie bladzijde 4 en 5). Zomer is o

17/07/2013

Op bladzijde 12 lees je het verhaal van enkele nieuwe Belgen. We reizen de hele wereld rond van a tot z, van Afghanistan tot Zuid-Afrika, en dit drie kranten lang. Wat is hun favoriete plek in België en welk Nederlands woord vinden zij leuk? Lees snel meer!

België: Wat zal je na de tocht nooit vergeten?

17/07/2013

De aankomst in Gallipoli maakte een diepe indruk op mij. We maakten er een herdenking mee. Daarop waren vele jonge mensen uit Australië aanwezig. Ze brachten er op een strand samen de nacht door in stilte. Dat was erg intens. Je zag er mensen die je op een rockfestival kan tegenkomen. Ik vond dat enorm straf.

"Je moet leren om tijd te verliezen"

Arnout Hauben brak op tv door met 'Geel'. In die Vlaamse stad wonen enkele mensen met een geestelijke ziekte in bij gewone mensen. Daarover maakte Arnout een mooie reeks. En voor het programma 'Man Bijt Hond' stapte hij naar Santiago de Compostela in Spanje. Vele mensen wandelen daar naartoe om na te denken over het leven. Hij maakte ook in 'Ten Oorlog' mooie portretten van mensen.

Wablieft: Waarom maak je graag portretten van mensen?

Arnout Hauben: Ik filmde in Geel voor 'Man Bijt Hond'. Ik raakte zwaar onder de indruk van wat ik daar zag. In mijn vrije tijd ging ik terug naar Geel. Voor mijn werk was ik toen met heel andere dingen bezig. Ik bezocht zeer vele families. Ik verloor mezelf helemaal in dat thema. Daarover moest ik gewoon een film maken. Dat gebeurde in 2002. We leven nu in een andere tijd. Ik denk dat ik die film nu niet meer kan maken. 'Geel' is voor mij echt een start geweest. Sindsdien kijk ik anders naar de wereld. Het had een grote invloed op alles wat ik film.

Wat heeft Santiago de Compostela jou geleerd?

Je moet op tijd loskomen van de dingen. Sommigen mensen vroegen aan mij of dat niet zwaar was. Altijd maar stappen? Maar soms was ik blij dat ik tien dagen kon stappen. Dat brengt de geest tot rust. In België is bijna iedereen met heel veel dingen tegelijk bezig. Dat kan bijna niemand voor altijd volhouden. Ga dan eens drie dagen stappen. Je wordt een anderemens. Je voelt je bloed door je lichaam stromen. Je stapt eigenlijk buiten de tijd. Dat moet je leren. In het begin ben je nog nerveus. Je moet leren om tijd te verliezen. Echt tot stilstand komen. Zo krijg je daarna veel meer gedaan. Daar geloof ik erg in.

België: "Stilstaan bij vroeger, is mooi"

17/07/2013

In 2014 is het 100 jaar geleden dat Wereldoorlog 1 begon. De herdenking is al bezig op tv. Zo kon je het programma 'Ten Oorlog' al zien op zender één. In dat programma zag je hoe Arnout Hauben met twee vrienden langs het front stapte. De tocht ging van België tot Turkije. Wablieft sprak met Arnout.

Arnout maakte de tocht samen met acteur Jonas Van Thielen en cameraman Mikhael Cops. De drie wandelden van Nieuwpoort tot Gallipoli in Turkije. De mannen plaatsten onderweg paaltjes waarop een klaproos stond. Zo herdachten ze de mensen die sneuvelden.

Wablieft: 'Ten Oorlog' had ook jonge fans. Tieners willen nu meer weten over Wereldoorlog 1. Had je dat verwacht?

Arnout Hauben: Iemand van het museum Flanders Fields uit Ieper gaf een mooie reactie. Vele scholen bezoeken het museum. Het is moeilijk om de leerlingen te boeien. 'Ten Oorlog' slaagde daar wel in. We kregen ook een reactie van Wannes. Hij is 14 jaar. Hij was op zoek gegaan naar het eerste paaltje. Dat stond nog altijd bij boer Pol in Pervijze. Hij sprak met boer Pol en maakte foto's. Die stuurde hij naar ons op. Ook mijn zoon van tien jaar volgde de hele reeks. We kregen veel reacties van jonge mensen. Dat is mooi.

Jullie gaven geen les in geschiedenis. Je zag de avonturen van drie vrienden die een tocht maakten. Zorgde dat voor het succes?

We wilden die geschiedenis niet laten liggen. Het blijft de moeite om dat te vertellen. Daarom stapten we langs het front. Maar we wilden geen leraren zijn die alles uitlegden. Drie kameraden stappen en vertellen. Dat was het plan. Iedereen had een eigen rol. Ik zorgde voor de verhalen. Jonas bracht die verhalen tot leven. Mik had met zijn camera de controle.

Zo leerde de tv-kijker dat vele soldaten uit Australië in Turkije sneuvelden.

De meeste mensen weten wat er in de Westhoek rond Ieper gebeurde. Het verhaal van de slag aan de Somme in Frankrijk is ook bekend. Maar het front ging verder. Dat zag je al na drie afleveringen. Overal zijn er verhalen: in Italië, de Balkan en in Griekenland.

Maakt dat Wereldoorlog 1 anders dan Wereldoorlog 2?

Ik ben geen expert. Wereldoorlog 1 was wel een soort burgeroorlog in Europa. Een tijdperk eindigde. Na de oorlog zag Europa er anders uit. Je kon moeilijk zeggen wie in deze oorlog goed of slecht was. Dat was in Wereldoorlog 2 met de nazi's anders. Ik geef een voorbeeld. Een stuk Italië hoorde voor Wereldoorlog 1 bij Oostenrijk. Vele jonge Italianen die daar nu wonen, voelen zich meer Oostenrijker. Dat is normaal. Daarover kan je met die jongeren praten. Dat is iets anders dan van de nazi's houden. Dat is vies.

Stappen gebeurt traag. Krijg je op die manier andere verhalen?

Stappen gebeurt heel traag. Het is bijna stilstaan. Het zorgt voor heel weinig ritme op tv. De ontmoetingen met mensen zijn wel heel natuurlijk. Daar kan je wel mee aan de slag. Stappen is fantastisch. Alleen al een dorp binnenkomen en mensen hun brievenbus zien leegmaken. Dat is geniaal. Mensen zijn het niet meer gewoon om te stappen. Te voet naar het volgende dorp gaan. Wie doet dat nog? Dat zit niet meer in ons leven. Toch is stappen heel natuurlijk. Zeker om met mensen in contact te komen.

'Ten Oorlog' was een groot succes. Komt er een vervolg?

Dat weet ik nog niet. Ik heb wel een paar ideeën. Moet dat een vervolg zijn op die oorlog? We zijn in Gallipoli geraakt. Het is mooi geweest. Er zijn natuurlijk heel veel verhalen. Ik ben van die oorlog nog niet verlost. Die zit nog erg in mijn hoofd. Ik heb er geen afstand van kunnen nemen. Ik ben er dus nog niet uit.

(lees verder op pagina 5)

België: De Grote Oorlog

17/07/2013

Wereldoorlog 1 begon op 28 juli 1914 en duurde tot 11 november 1918. Alle grote landen van de wereld namen deel aan de oorlog. Zeker 70 miljoen soldaten vochten in de oorlog. Negen miljoen soldaten stierven.

Oorzaak van de oorlog

Bijna alle grote landen in Europa wilden een groter gebied voor hun land. En op 28 juni 1914 doodde een Serviër de troonopvolger van Oostenrijk en Hongarije. Dat was toen één rijk. Een maand later vielen Oostenrijk en Hongarije Servië aan.

Kort daarna viel Duitsland ons land binnen. Duitsland wilde via ons land Frankrijk aanvallen. In België waren er zware gevechten in de loopgraven rond de stad Ieper. De oorlog in de loopgraven duurde tot in 1917. Toen kwam het leger van de Verenigde Staten van Amerika in actie. Op 11 november 1918 gaf Duitsland zich over. Die dag is nog altijd de dag van de Wapenstilstand.

Het boek

'Ten Oorlog' speelt niet meer op tv. Je kan nog wel het boek met dezelfde titel kopen. Daarin lees je over de mensen en de verhalen die de tv-reeks liet zien. De normale prijs is 24, 95 euro. Het boek is uitgegeven door De Bezige Bij.

Sport: Belgen en de Tour

17/07/2013

Het is al lang geleden dat een Belg de Tour won. Toch hebben Belgen iets met de Tour. Ze kwamen 467 keer als dagwinnaar over de streep. In totaal won België 18 keer de zwaarste wielerkoers ter wereld. Alleen de Fransen deden beter.

Onze eerste held was Odiele Defraeye. Hij won in 1912 de tiende Tour. Honderd jaar later kreeg hij een standbeeld in Rumbeke. Defraeye werd in dat dorp in West-Vlaanderen geboren. Andere Belgen wonnen voor en na Wereldoorlog 1. Ook in de jaren 1920 en 1930 won vaak een Belg de Tour. Dan bleef het wachten tot Eddy Merckx (zie foto hiernaast). Onze laatste Tourheld komt uit Erpe-Mere. Lucien Van Impe won zes keer de trui als beste klimmer in de Tour. In 1976 won hij zelfs de Ronde van Frankrijk.

Wablieft nr. 961 (03/07/2013)

Buitenland: Kroatië bij EU

03/07/2013

Op 1 juli werd de Europese Unie (EU) opnieuw groter. Het land Kroatië werd het 28ste lid. In 2003 deed Kroatië zijn aanvraag om lid te worden van de EU. Het land was toen 12 jaar onafhankelijk. Tot 1991 was Kroatië een deel van Joegoslavië. Toen scheurde het zich af. Dat leidde tot vier jaar oorlog met de Serviërs uit het vroegere Joegoslavië. In 2012 mochten de Kroaten stemmen of ze bij de EU wilden. Maar 44 % van de mensen stemde voor. Dat bleek voldoende.

Samenleving: De koning die niemand vergeet

03/07/2013

Op 31 juli is het 20 jaar geleden dat koning Boudewijn 1 stierf. Hij werd 62 jaar. Boudewijn 1 was van 1951 tot aan zijn dood de koning van België. Het hele land rouwde in de zomer van 1993. Boudewijn 1 was erg geliefd.

Een moeilijke jeugd

Boudewijn 1 had een moeilijke jeugd. Hij was vier jaar toen zijn moeder koningin Astrid in 1935 stierf door een ongeval met de auto. Vijf jaar later begon Wereldoorlog 2.

Zijn vader Leopold 3 hertrouwde in 1941 met Lilian Baels. Een deel van het volk keurde dat huwelijk af. Er was nog een ander probleem. Vele Belgen vonden dat Leopold 3 te weinig deed tegen de nazi's. Het volk leed onder de oorlog. Leopold 3 verbleef met zijn gezin in het rustige Zwitserland. Dat maakte vele Belgen kwaad.

De jonge koning

Leopold 3 keerde na de oorlog terug naar België. Er braken rellen uit. Vele Belgen wilden Leopold 3 niet meer als koning. Op 30 juli 1950 vielen er in Wallonië drie doden. Zo kon het niet verder. Leopold 3 trad af als koning. Op 17 juli 1951 werd Boudewijn 1 de nieuwe koning van België. Hij was nog maar 20 jaar.

Zware jaren

De eerste jaren als koning waren voor Boudewijn 1 erg zwaar. Hij woonde nog bij zijn vader en zijn stiefmoeder. Leopold 3 wilde nog koning zijn. Hij had een grote invloed op Boudewijn 1.

In 1960 werd de kolonie Congo onafhankelijk van België. Al snel kwam er daar een burgeroorlog. De Belgen waren niet meer veilig in Congo. Premier Patrice Lumumba werd vermoord. Hadden België en Boudewijn 1 iets met de moord te maken? Dat gerucht bestaat nog altijd.

Fabiola

Boudewijn 1 trouwde in 1960 met koningin Fabiola. Na het huwelijk bloeide de koning helemaal open. Hij werd nu een echte koning. Er was ook slecht nieuws. Boudewijn 1 en Fabiola wilden graag kinderen. Fabiola raakte vijf keer zwanger. Het liep elke keer slecht af. Kinderen kwamen er nooit.

De koning was ook erg gelovig. In april 1990 weigerde hij een wet te tekenen die abortus goedkeurde. De koning trad even af. Zo kon de regering de wet toch goedkeuren. Zoiets was in ons land nog nooit gebeurd.

Dood in Spanje

Koning Boudewijn 1 overleed plots op 31 juli 1993 tijdens zijn vakantie in Spanje. De koning was erg geliefd. Boudewijn 1 leefde mee met zijn volk. Bij rampen troostte hij de mensen persoonlijk. Vele Belgen waren dan ook in rouw toen ze het nieuws over zijn dood hoorden. De Belgen mochten het lichaam van de koning groeten in Brussel. Een massa mensen stond aan het paleis aan te schuiven.

Tijdens de begrafenis van Boudewijn 1 stond het land stil. Pas op 9 augustus 1993 ging het leven in België verder. Albert 2 werd toen de nieuwe koning. Hij is de broer van Boudewijn 1.

Zijn erfenis

Koning Boudewijn 1 kreeg veel kritiek omdat hij zo gelovig was. En wat was zijn rol tijdens de oorlog in Congo? Toch vonden de meeste Belgen hem een heel goede koning.

Toen Boudewijn 25 jaar aan de macht was, ontstond de Koning Boudewijnstichting. Die stichting lost vele sociale problemen op. De laatste jaren van zijn leven kwam de koning op tegen de handel van vrouwen. Zo kwam er meer hulp voor de slachtoffers.

Er was al een idee om Boudewijn 1 zalig te laten verklaren. Dat blijft voorlopig bij een idee. Eén ding is wel zeker. Geen enkele Belg zal Boudewijn 1 vergeten.

Wablieft nr. 960 (26/06/2013)

Buitenland: Monumenten Syrië in gevaar

26/06/2013

De oorlog in Syrië brengt er de grootste monumenten in gevaar. Dat zegt de organisatie Unesco. Unesco is een deel van de Verenigde Naties (VN). Ze beschermt in de hele wereld waardevol erfgoed.

Er waren al berichten over vernielingen aan monumenten in Syrië. Mensen zouden ook kostbare schatten plunderen. Unesco heeft een lijst met werelderfgoed in gevaar. Ze zet er nu zes monumenten en plaatsen in Syrië op. Ze vraagt leger en rebellen zorg te dragen voor deze plekken.

Bij de zes monumenten is de grote moskee van de hoofdstad Damascus. Die moskee is bijna 1.300 jaar oud. Twee burchten staan ook op de lijst. Dat zijn het paleis van veldheer Saladin en de grote burcht Krak des Chevaliers. Beide gebouwen dienden tijdens de kruistochten in de 12de en 13de eeuw. Christenen en moslims vochten er toen om de controle.

Wablieft nr. 959 (19/06/2013)

Buitenland: "Leger Syrië gebruikte gifgas"

19/06/2013

Het leger in Syrië gebruikte gifgas in de burgeroorlog. Dat gas doodde zeker 100 mensen. Dat zegt nu ook de Amerikaanse regering. Maanden geleden waarschuwde de Verenigde Staten van Amerika (VS) de president van Syrië om geen gas te gebruiken. De VS zal nu wapens leveren aan de rebellen in Syrië. Volgens de Verenigde Naties (VN) is dat geen goed idee. "Syrië heeft meer vrede nodig, niet meer wapens", zei VN-baas Ban Ki-Moon. Volgens de VN maakte de burgeroorlog al zeker 93.000 doden. De oorlog in Syrië startte twee jaar geleden.

In de kijker: Bekas

19/06/2013

Waarover gaat de film?

We zijn in Irak, in het begin van de jaren 1990. Twee broertjes, Dana en Zana, verloren hun ouders in de eerste Golfoorlog. Ze poetsen nu schoenen om te overleven. Dan zien ze de Amerikaanse film 'Superman'. Ze besluiten met hun ezel naar de Verenigde Staten van Amerika te trekken.

Wie speelt mee?

De jonge acteurs Zamand Taha en Sarwar Fazil spelen de hoofdrollen.

Wie maakte de film?

Karzan Kader (Zweden)

Wanneer zie je de film in de zalen?

31 juli 2013

Samenleving: "Hun leven wordt een loterij"

19/06/2013

Els Keytsman (zie foto) kent het lot van de vluchtelingen in ons land goed. Keytsman leidt de organisatie Vluchtelingenwerk Vlaanderen. Wablieft vroeg haar om uitleg.

 

Wablieft: België zal 100 VN-vluchtelingen opvangen (zie hiernaast). Wat vind je daarvan?

Els Keytsman: We vinden dat goed. Miljoenen mensen in de wereld zijn op de vlucht. Zij komen zeker niet allemaal naar Europa of andere rijke landen. De meesten vluchten naar buurlanden. Daar leven ze vaak in kampen voor vluchtelingen. Zoals deze 100 mensen. Zij hebben geen kans om naar hun land terug te keren. De VN zoeken voor hen een nieuw leven in een nieuw land.

 

Doet ons land genoeg?

De Amerikaanse overheid neemt elk jaar duizenden VN-vluchtelingen op. Zelfs in Nederland gaat het om 500 mensen per jaar. De 100 vluchtelingen van België zijn er niet heel veel. We vinden het wel een goed begin. Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Maggie De Block wil dat ook jaarlijks herhalen. We kijken uit naar de nieuwe wet die dat regelt.

 

Minder mensen vragen hier asiel aan. De overheid juicht. Wat denkt Vluchtelingenwerk daarover?

We leven steeds meer in 'Fort Europa'. Europa dreigt potdicht te gaan. Meer en meer vluchtelingen sterven op hun reis naar Europa. Ook België maakt het moeilijker om hier op een wettelijke manier een nieuw leven te beginnen. Intussen vangt ons land groepjes vluchtelingen uit Syrië op. Daar is een oorlog bezig. Maar er zijn al meer dan een miljoen Syriërs op de vlucht voor het geweld. De meesten verblijven nu in de buurlanden van Syrië. België zou zeker meer mensen uit Syrië moeten opvangen.

 

Wat kan er nog beter?

Voor vluchtelingen wordt het leven een loterij. Kom je uit Afghanistan? Dan maak je bijvoorbeeld in Polen weinig kans op erkenning. In een andere Europees land heeft deze vluchteling veel meer kans om te mogen blijven. Dat kan echt niet. Er moet meer eenheid komen in Europa.

Ook de opvang kan beter. De voorbije winter ving Maggie De Block vluchtelingen goed op. Zij moesten niet op straat leven. De Block werkte als een goede spoedarts. Toch is meer nodig. De kwaliteit van de opvang moet beter. Word je erkend als vluchteling en krijg je asiel? Dan moet je binnen twee maanden weg uit je opvangcentrum. Dat is te snel. Mensen vinden op twee maanden tijd geen woning en werk.

Dan zijn er nog de kosten voor de advocaten. Asiel aanvragen is voor vluchtelingen moeilijk en ingewikkeld. De hulp van advocaten is echt nodig. Zij zijn voor vluchtelingen van levensbelang. Vaak gaat dat om pro-Deoadvocaten. De overheid betaalde deze advocaten voor het grootste deel van hun werk. De overheid bespaart daar nu op. Dat treft vluchtelingen zwaar.

 

Wablieft nr. 958 (12/06/2013)

Buitenland: Korea's gaan weer praten

12/06/2013

Noord-Korea en Zuid-Korea praten weer met elkaar. De vorige maanden was er grote spanning tussen beide landen. Noord-Korea testte raketten en een atoombom. Soldaten van Zuid-Korea oefenden samen met het leger van de Verenigde Staten van Amerika. Beide landen waren woest op elkaar. Een oorlog leek dichtbij. Onderhandelaars van beide landen praatten vorige week met elkaar. De regering van Noord- en Zuid-Korea zullen deze week voor het eerst sinds 2007 met elkaar praten.

Buitenland: Taliban vallen Kaboel aan

12/06/2013

De taliban vielen vorig weekend de luchthaven van Kaboel in Afghanistan aan. De politie heroverde de luchthaven na zware gevechten. Daarbij stierven de rebellen. De streng religieuze taliban hadden de machtin Kaboel. Er is een verband tussen de taliban en de terreurgroep Al Qaeda. Daarom vielen de Verenigde Staten van Amerika met hun bondgenoten Afghanistan aan in 2001. De taliban verloren die oorlog. Er kwam een nieuwe regering. De rebellen vechten verder.

Wablieft nr. 957 (05/06/2013)

Buitenland: Raketten voor Syrië

05/06/2013

Landen in Europa kunnen binnenkort wapens leveren aan de rebellen in Syrië. Dat besliste de Europese Unie (EU). Rusland wil raketten leveren aan president al-Assad. De oorlog in Syrië dreigt uit te breiden.

In april 2011 begon in Syrië de opstand tegen president al-Assad. Het leger en de politie van al-Assad gebruikten veel geweld. De opstand werd een burgeroorlog. Die duurt al twee jaar en twee maanden. Volgens de Verenigde Naties (VN) maakte het geweld zeker 80.000 doden.

Wapens leveren

De rebellen vroegen al een hele tijd meer wapens voor hun strijd. De EU weigerde lang om wapens te verkopen aan de rebellen. Sinds deze week laat de EU dat toch toe. EU-landen kunnen nu zelf beslissen. De wapens mogen wel alleen naar de rebellen van de groep 'Nationale Raad' gaan. Onze regering besliste geen wapens te leveren.

Hezbollah

Rusland wachtte niet op de beslissing van de EU. Rusland steunt volop president al-Assad. Het wil hem zelfs raketten leveren. Die raketten kunnen buurland Israël raken. Strijders van de beweging Hezbollah uit Libanon trokken Syrië al binnen. Ze vechten er tegen de rebellen. Hezbollah krijgt steun uit Iran. Dat is een ander buurland van Syrië. Israël en Iran zijn aartsvijanden. Het gevaar op een nog grotere oorlog groeit.

Buitenland: Britten houden Afghanen gevangen

05/06/2013

Het Britse leger wil tot 90 gevangenen overdragen aan de overheid in Afghanistan. Dat gebeurt na zware kritiek op de Britten. Het Britse leger voert sinds 2001 oorlog in Afghanistan. Het leger houdt een groep rebellen gevangen in het kamp Bastion. De Britten noemen de gevangenen gevaarlijk. Maar volgens advocaten kwam er nooit een aanklacht tegen sommige gevangenen. Enkele Afghanen zitten al 14 maanden vast. Volgens het Britse leger laat de wet dat toe. Toch wil ze de gevangenen nu afstaan aan de Afghaanse overheid. Dat zou de volgende weken moeten gebeuren.

Wablieft nr. 956 (29/05/2013)

België: Granaten voor de kust

29/05/2013

Voor de Belgische kust liggen duizenden kilo's oude granaten in zee. Volgens journalisten zijn er granaten met gifgas bij. De overheid is niet ongerust.

De granaten in zee komen uit de twee wereldoorlogen. Ze ontploften niet of ze werden niet gebruikt. De overheid dumpte de granaten na de oorlogen in zee. Voor de kust van Knokke ligt ongeveer 35.000 ton granaten. In de Oosterschelde ligt 30.000 ton.

In veel van de granaten zitten de stoffen fosfor en TNT. In een op drie granaten zou gifgas zitten. Dat zeggen journalisten van het tijdschrift Eos. Volgens hen zijn de granaten gevaarlijk. Ze liggen dicht bij de haven van Zeebrugge. Veel schepen varen in de buurt. Minister van de Noordzee Johan Vande Lanotte is niet ongerust. Volgens hem staan de granaten op elke zeekaart. Ze liggen ook onder veel zand. De overheid laat beide plaatsen met granaten ook elk jaar onderzoeken.

België: Betogers krijgen boete

29/05/2013

Vorige zaterdag was er in 40 landen protest tegen het bedrijf Monsanto. De betogers vinden dat het Amerikaanse bedrijf in de hele wereld voor ongezond voedsel zorgt. In Antwerpen en Brussel kwamen mensen op straat tegen het bedrijf.

Bijna 200 mensen namen in Antwerpen deel aan het protest. De betoging was verboden. De politie pakte daarom 80 mensen op. In Brussel waren geen problemen. Veel deelnemers in Antwerpen zeggen dat ze niet wisten dat de betoging verboden was.

Naar de cel

Kika Da Silva was een van de betogers in Antwerpen. De politie pakte haar op. Ze vertelt: "Iemand schreef een nummer op mijn arm. Daarna moest ik met andere vrouwen naar een cel. Dat maakte me bang. Ik moest aan een oorlog denken."

Macht

Kika wil niet te veel klagen. "Wat Monsanto doet met het voedsel, is veel erger dan mijn aanhouding. Maar ik begrijp niet wat er zaterdag gebeurde. De agenten liepen eerst met ons mee. Ze pakten ons plots op. De agenten vertelden dat ze dit niet wilden. Heeft Monsanto zo veel macht?"

Boete

Kika kan een boete krijgen van 250 euro. Na twee uur was ze weer vrij.

Wablieft nr. 955 (22/05/2013)

Buitenland: Geld moet Mali helpen

22/05/2013

Mali in Afrika krijgt 3,2 miljard euro hulp. Dat beslisten bijna 100 regeringen en instellingen in Brussel. Het geld moet helpen bij het herstel van het land na de oorlog.

In januari probeerden rebellen heel Mali te veroveren. Zij wilden de radicale islam invoeren. De legers van Frankrijk en van enkele andere landen kwamen tussen. Op drie maanden tijd verdreven ze de meeste rebellen. De meeste soldaten uit het buitenland vertrekken stilaan uit Mali.

Mali leed erg onder de oorlog. Het land had ook al veel problemen voor de oorlog. Het land heeft hulp nodig. Daarom kwamen veel regeringen en instellingen in Brussel samen. Ze beloofden er 3,2 miljard euro hulp. Mali vroeg vooraf om 4 miljard euro. Veel geld komt van de Europese Unie (EU). België geeft de volgende twee jaar 31,5 miljoen euro. Het geld moet in Mali vooral zorgen voor drinkbaar water, wegen en scholen.

Wablieft nr. 954 (15/05/2013)

Buitenland: Auschwitz bewaker opgepakt

15/05/2013

In Duitsland pakte de politie Hans Lipschis op. De man is 93 jaar. Hij zou meegewerkt hebben aan de massamoord tijdens Wereldoorlog 2. Lipschis komt uit Litouwen. Hij werd bewaker in Auschwitz in Polen. De nazi's vermoordden ongeveer één miljoen joden in Auschwitz. Lipschis verhuisde in 1956 naar de Amerikaanse stad Chicago. Hij verzweeg zijn verleden voor de Amerikaanse overheid. Die zette Lipschis in 1983 uit het land. Sindsdien leefde hij in Duitsland.

Buitenland: Spanning stijgt over Syrië

15/05/2013

De oorlog in Syrië dreigt gevaarlijk te worden voor de buurlanden. Dit weekend vonden zware aanslagen plaats in Zuid-Turkije. Daarbij stierven 46 mensen. De Turkse regering geeft buurland Syrië de schuld.

De aanslagen gebeurden in de stad Reyhanli. Twee bommen maakten er 46 doden en een aantal gewonden. Reyhanli ligt in Zuid-Turkije, dicht bij de grens met Syrië.

In de stad leven ook heel wat vluchtelingen uit Syrië. Dat kan de reden zijn voor de aanslagen. Dat denkt toch de Turkse regering. Eerste minister Erdogan waarschuwde Syrië om vooral geen geweld meer te gebruiken. De Amerikaanse regering en de NAVO steunen Turkije. In de NAVO werken westerse legers samen.

Buitenland: Oud-Generaal veroordeeld

15/05/2013

In Guatemala in Midden-Amerika stond generaal Rios Montt voor de rechter. Rios Montt is 86 jaar. Hij leidde Guatemala in 1982 en 1983 met geweld. De generaal kreeg nu 80 jaar cel voor volkenmoord en misdaden tegen de mensheid. Rios Montt liet 1.771 Ixil-indianen vermoorden. Volgens Rios Montt zelf gaf hij nooit dat bevel. Andere bewijzen overtuigden de rechters. Guatemala kende een burgeroorlog tussen 1960 en 1996. Het is niet duidelijk hoeveel doden vielen. Mogelijk zijn dat er 200.000.

Buitenland: Zware aanslagentreffen Turkije

15/05/2013

In Reyhanli in Turkije ontploften bommen in twee auto's. Zeker 46 mensen kwamen om. Volgens de Turkse regering zit buurland Syrië achter de aanslagen. Het gevaar op meer geweld in de streek groeit.

De aanslagen troffen Reyhanli zwaar. Er vielen 46 doden en zeker 50 gewonden. Het stadhuis en het postkantoor van de stad liepen zware schade op.

Waarschuwing

De aanslagen maken de Turkse regering heel boos. De regering waarschuwde iedereen die Turkije wil treffen. De regering houdt het Turkse leger paraat.

Daders

Intussen pakte de Turkse politie negen mensen op. Ze verdenkt hen ervan de aanslagen gepleegd te hebben. De verdachten zijn Turken. Kregen ze hun opdracht van de geheime dienst van Syrië? De Turkse overheid gelooft dat.

Reyhanli

De spanning in en rond Reyhanli blijft stijgen. Begin dit jaar kwamen er al 14 mensen om bij aanslagen. Heeft dat geweld te maken met vluchtelingen uit Syrië? Die leven met duizenden in kampen in de buurt. Ze zijn gevlucht uit Syrië uit angst voor de oorlog in hun land. Inwoners van Reyhanli geven de vluchtelingen alvast de schuld voor de aanslagen. Sommige Turken roepen op om de vluchtelingen te verjagen.

Wablieft nr. 953 (08/05/2013)

Blog: Beste lezer

08/05/2013

Ik heb enkele maanden voor mijn kindjes gezorgd. Nu ben ik er weer helemaal. Om voor jullie verhalen te schrijven. Goede en slechte verhalen. Kleine en grote verhalen. Ik kijk eens goed om me heen.

Volgens Amerikaanse onderzoekers gaat het niet goed met de wereld. In de eerste plaats worden zieke mensen niet genoeg verzorgd. Dat is vooral zo in de arme landen in het Zuiden. Ten tweede is er veel terrorisme. Bovendien hebben vele landen geen respect voor rechten van mensen, als ze denken dat die mensen terroristen zijn. Nummer drie is het klimaat. Dat is het grootste probleem. En we zullen het niet snel oplossen. De meeste regeringen weten wat het probleem is. Ze weten ook wat ze eraan kunnen doen. Toch doen ze te weinig. Ten vierde woeden er te veel oorlogen. Gewonde mensen krijgen wel hulp, maar die komt meestal te laat. Het vijfde probleem gaat over nucleaire wapens. Er is te weinig controle. Daarom weten we niet genoeg over landen die deze gevaarlijke wapens kunnen gebruiken.

Ik word niet blij van dat lijstje met problemen. Gelukkig zijn er ook goede dingen in de wereld. Heel dichtbij. Mijn zoontje is bijna negen maanden. Hij lacht veel en brengt ook anderen aan het lachen. Mijn dochter is trots dat ze al drie jaar is. Ze gaat graag naar school en haalt de gekste kuren uit. Ook dat is belangrijk.

'Kennis is macht' zei een Engelse heer ongeveer 400 jaar geleden. Ik denk dat hij gelijk had. Als je veel weet over de wereld, kan je beter kiezen, beter beslissen en beter leven. Daarom schrijf ik graag over al die verhalen. Over de grote, maar zeker ook de kleine.

Buitenland: Hongersnood in Somalië maakte 260.000 doden

08/05/2013

Bij de laatste hongersnood in Somalië in Afrika stierven bijna 260.000 mensen. Dat berekenden de Verenigde Naties (VN). De helft van de slachtoffers waren kinderen jonger dan vijf jaar.

In oktober 2010 kreeg een deel van Oost-Afrika te maken met grote droogte. In Somalië zorgde de droogte voor een ramp. Het land is heel arm. Geweld en burgeroorlog maken het land al 20 jaar kapot. De droogte leidde tot grote hongersnood. Ongeveer vier miljoen Somali's hadden de volgende 18 maanden te weinig voedsel. Tot april 2012 stierven bijna 260.000 mensen. Daarbij waren heel veel jonge kinderen. Volgens de VN stierven 133.000 kinderen jonger dan vijf jaar.

De VN hielpen de slachtoffers in Somalië te traag met noodhulp. Dat beseffen medewerkers van de VN nu. De VN steunen intussen de nieuwe regering van Somalië met hulpgoederen. Die regering is maar baas in een deel van het land.

Buitenland: Goudmijn stort in: 60 doden

08/05/2013

In Soedan in Afrika stortte een goudmijn in. Zeker 60 mensen kwamen om. Mogelijk zijn er nog meer doden. De goudmijn ligt in het noorden van de streek Darfoer. Sinds 2003 is in Darfoer een burgeroorlog bezig. Bij dat geweld kwamen al 300.000 mensen om. In januari streden bendes om de macht over de goudmijn. De regering sloot de mijn toen even. Voor Soedan is de handel in goud belangrijk. Het land zou er tot twee miljard euro per jaar mee verdienen.

Buitenland: Maand vol geweld in Irak

08/05/2013

In Irak was de maand april heel bloedig. Bij aanslagen en gevechten vielen 712 doden. Er vielen ook meer dan 1.600 gewonden. Het geweld was de laatste vijf jaar nooit erger. Dat zeggen medewerkers van de Verenigde Naties (VN). Sinds 2003 is er oorlog in Irak. De laatste tijd vechten vooral de moslims in het land tegen elkaar. De soennieten vormen de grootste groep moslims in Irak. Eerste minister al-Maliki is een sjiiet.

Buitenland: "Ook rebellen gebruiken gas"

08/05/2013

Uit Syrië blijft slecht nieuws komen. De oorlog blijft voortduren. Leger en rebellen zouden zelfs gifgas gebruiken. Intussen viel Israël de hoofdstad Damascus aan.

 

Israël grenst aan Syrië. Israël stuurde twee keer vliegtuigen van het leger naar Damascus. Die schoten er raketten af. Er vonden zware ontploffingen plaats.

 

Hezbollah

De regering van Syrië was achteraf woedend op Israël. Israël zou een gebouw van het leger geraakt hebben. Er vielen enkele gewonden. Israël heeft een andere uitleg. De groep Hezbollah in buurland Libanon laat uit Syrië zware wapens komen. Daarmee beschiet Hezbollah Israël. Israël wil dat voorkomen. Daarom wil het land die wapens al in Syrië vernietigen.

 

Gifgas

In de oorlog in Syrië blijven gruwelen gebeuren. Er waren beelden van mogelijke slachtoffers van het leger. De doden hadden schuim op de lippen (zie foto). Dat kan een bewijs van gifgas zijn. De rebellen zouden niet onder doen. Dat zegt Carla Del Ponte. Zij is een belangrijke medewerkster van de Verenigde Naties (VN).

 

Sarin

Volgens Del Ponte zouden ook de rebellen Sarin gebruiken. Dat is een berucht gifgas. Sarin is kleurloos en geurloos. Mogelijk haalden de rebellen het gas uit voorraden van het leger.

 

 

Samenleving: Van uitsluiting tot vervolging

08/05/2013

Op 8 mei 1945 zwegen de wapens in Europa. Wereldoorlog 2 was voorbij. De oorlog maakte miljoenen slachtoffers. Enkele groepen kregen het heel zwaar te verduren. Vooral joden, maar ook zigeuners, homoseksuelen … Kazerne Dossin in Mechelen herinnert bezoekers aan de gruwelen van de nazi's. Kazerne Dossin wil echter meer doen.

Kazerne Dossin is museum en tegelijk een plek om de slachtoffers te herdenken. Het museum vertelt het verhaal van de joden en zigeuners in België tijdens Wereldoorlog 2. Hoe leefden zij? Hoe werden ze uitgesloten en vervolgd? Hoe gingen de nazi's en hun helpers te werk? En hoe is het vandaag? Sluit Europa opnieuw groepen mensen uit? Wat zijn de gevaren?

Memoriaal

Kazerne Dossin is ook een plaats van herinnering of Memoriaal. Het herdenkt de slachtoffers van de nazi's in ons land. Enkele ruimtes tonen eerst enkele opvallende voorwerpen: een pop, een album, een zakdoek, een briefkaart … Het zijn allemaal sporen van slachtoffers van de nazi's. Die sporen brengen de laatste uren en dagen van deze slachoffers tot leven. Een kunstwerk verbeeldt de pijn van alle slachtoffers. Met elk slachtoffer ging een wereld verloren.

Namen noemen

Wie waren de slachtoffers van de nazi's? Het Memoriaal toont de foto's van slachtoffers uit Mechelen (zie ook hiernaast). Stemmen van jongeren uit ons land spreken de namen van de doden uit. Je hoort bijna 26.000 namen afroepen, één voor één …

Kazerne Dossin vind je aan de Goswin de Stassartstraat 153 in Mechelen. Het is open van 10 uur tot 17 uur. Alleen gesloten op woensdag. Zie voor meer info www.kazernedossin.eu.

Samenleving: Geen andere keuze voor Wallenberg

08/05/2013

Kazerne Dossin heeft dit voorjaar bijzondere aandacht voor Raoul Wallenberg. Een tentoonstelling vertelt over zijn leven en zijn daden.

Raoul Wallenberg was in 1944 een medewerker van de ambassade van Zweden in Boedapest. Dat was de hoofdstad van Hongarije. Dat land werkte mee met de nazi's.

Papieren

Wallenberg zag hoe slecht de nazi's in Europa de joden behandelden. Voor hem was er geen andere keuze. Zweden moest de joden helpen. Wallenberg en enkele medewerkers gaven joden daarom Zweedse papieren. Zweden was een neutraal land in Wereldoorlog 2. Joden waren er veilig. Wallenberg bracht andere joden onder in plaatsen, veilig voor de nazi's. Zo konden ze aan de nazi's ontsnappen. Volgens kenners danken 20.000 tot 100.000 joden hun leven aan Wallenberg.

Dood

In januari 1945 hadden de Russen de nazi's verdreven. Ze namen Wallenberg in Hongarije gevangen. Hij werd nooit meer teruggezien. Er blijven vragen over zijn dood. Het is nog altijd niet duidelijk waar en hoe hij stierf.

De tentoonstelling 'Raoul Wallenberg' kan je bezoeken tot 15 juni 2013.

Wablieft nr. 952 (02/05/2013)

België: Aandacht voor Syrië

02/05/2013

Op 26 april vond de actiedag 'Syrië 12-12' plaats. Die dag vroeg aandacht voor de oorlog in Syrië. De vereniging 12-12 haalde ook geld op voor de slachtoffers van de oorlog. Het thema van de dag was 'Op de thee voor Syrië'. Thee is een geliefde drank in Syrië. Belgen zetten meer dan 70 acties voor steun op. De website www.1212.be kreeg vijf keer meer bezoekers dan op andere dagen. De actie loopt nog verder. Na de actiedag haalde de vereniging meer dan 550.000 euro op.

Buitenland: Geen Derrick meer

02/05/2013

De Nederlandse tv-omroep Max zendt de Duitse tv-serie Derrick niet langer uit. De acteur Horst Tappert werd beroemd als Derrick. De serie liep van 1974 tot 1998. De herhalingen zijn nog altijd populair. Nu raakte bekend dat Tappert tijdens Wereldoorlog 2 lid was van de Waffen-SS. Die organisatie pleegde zware misdaden voor de nazi's. Tappert loog over dat verleden. Tappert maakt niet meer mee dat dit nieuws bekend raakte. Hij overleed in 2008. Hij was 85 jaar.

Wablieft nr. 951 (24/04/2013)

België: Thee voor Syrië

24/04/2013

We mogen de slachtoffers van de oorlog in Syrië niet vergeten. We moeten hen helpen. Dat zegt de vereniging 12-12. In 12-12 werken vijf hulporganisaties samen. Op 26 april organiseren ze een actiedag voor Syrië.

De oorlog in Syrië blijft voortduren. Volgens de Verenigde Naties (VN) kwamen al zeker 60.000 Syriërs om. Vier miljoen mensen ging op de vlucht voor het geweld. Zeker 2,5 miljoen inwoners zocht opvang in de buurlanden. De helft van de vluchtelingen zijn kinderen.

De vijf organisaties achter 12-12 zijn Caritas International, Dokters van de Wereld, Handicap International, Oxfam-Solidariteit en UNICEF België. Zij startten met de actie voor Syrië op 7 april. Ze haalden 100.000 euro op voor hulp. Dat is niet veel. Op 26 april moet dat beter. Dan volgt de actiedag 'Syrië 12-12 – levens redden'. Tv en radio werken mee aan de actie. Mensen kunnen hun steun op 26 april ook tonen. Wie die dag thee drinkt, steunt de actie. Natuurlijk is geld storten voor 12-12 het belangrijkste.

Steun de mensen uit Syrië. Stort geld op rekening BE19 0000 0000 1212. Meer info vind je op www.1212.be.

Wablieft nr. 950 (17/04/2013)

Buitenland: Zorgen over raket Noord-Korea

17/04/2013

Noord-Korea in Azië vierde de 'Dag van de Zon'. Dat is een feest voor de stichter van Noord-Korea, Kim Il-sung. Hij werd 101 jaar geleden geboren. Kim Il-sung is ook de grootvader van de huidige leider Kim Jong-un. De Amerikaanse regering en de regeringen van Zuid-Korea en Japan maken zich nog altijd grote zorgen. Zal Noord-Korea een raket afschieten en uittesten? Die raket zou in de toekomst een kernwapen kunnen dragen. Noord-Korea dreigt al enkele maanden met oorlog tegen de Zuid-Koreanen en de Amerikanen.

Buitenland: Margaret Thatcher wordt begraven

17/04/2013

Vorige week stierf Margaret Thatcher. Van 1979 tot 1990 was ze premier van Groot-Brittannië.

Vandaag wordt Thatcher begraven. Ze krijgt een grote begrafenis. Dat is heel bijzonder. Normaal is dat alleen voor de koninklijke familie. De Britse koningin Elizabeth gaat naar de begrafenis. Christina Fernandez de Kirchner, de presidente van Argentinië, mag niet komen. Toen Thatcher premier was, was er een oorlog tussen de twee landen: de Falkland-oorlog.

Komt er in Frankrijk een straat met de naam Thatcher? Zal de luchthaven in Londen Thatcher heten? Komt er een monument voor haar? Over deze vragen zijn grote discussies. Sommige politici zijn voor, anderen tegen. Niet iedereen gaat akkoord met haar politieke beslissingen. Sommige mensen zijn blij dat Thatcher dood is. Ze houden feestjes, zoals vorige zaterdag in Londen. Ze vinden haar voor een groot deel verantwoordelijk voor de armoede in Groot-Brittannië.

Samenleving: Brussel

17/04/2013

'Wat als?', Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis, Jubelpark 3, 10 uur tot 17 uur (elk uur) (leuk voor kinderen)

Stel je voor dat Napoleon had gewonnen in Waterloo. Of dat de Duitsers Wereldoorlog 1 gewonnen hadden? Hoe zou de wereld dan zijn? Je beleeft het in het museum.

Tip: Te voet van Nieuwpoort tot Turkije

17/04/2013

In 2014 is het 100 jaar geleden dat Wereldoorlog 1 begon. Het tv-programma 'Ten Oorlog' staat daar bij stil. Wablieft keek naar de eerste aflevering. Dit is een prachtig programma. Waarom moet je kijken?

Arnout Hauben stapt voor 'Ten Oorlog' van Nieuwpoort naar Gallipoli in Turkije. Tussen die plaatsen lag het front tijdens Wereldoorlog 1. Arnout ging voor 'Man Bijt Hond' al te voet naar Santiago De Compostela. In 'Ten Oorlog' wandelt Jonas Van Thielen mee.

IJzer

'Ten Oorlog is niet de zoveelste documentaire over Wereldoorlog 1. Arnout praat onderweg met mensen die hij tegenkomt. Dat zorgt voor mooie portretten. Een jongen zit te vissen aan de rivier de IJzer. Hij wil leven zonder drugs. De jongen wil een goed leven. Hij doet denken aan de jonge soldaten uit de oorlog.

Avontuur

Arnout en Jonas tonen ook dat het leven voortging na de oorlog. Dat je in dat leven plezier moest maken. Arnout vond een stuk oud ijzer terug. Kwam dat uit de oorlog? Jonas dacht van niet. Er kwam een weddenschap. De verliezer moest zwemmen in een kleine vijver.

Ernstig

Toch blijft 'Ten Oorlog' ernstig. Arnout sprak met een boer die niet alleen bommen op zijn grond vond. Hij vond ook twee lijken van jonge soldaten. Jonas en Arnout plaatsten een wit paaltje op zijn erf. Niemand mag de oorlog vergeten …

'Ten Oorlog', elke maandag om 20.40 uur op één.

Wablieft nr. 949 (10/04/2013)

Buitenland: Westerse wereldis ongerust

10/04/2013

Noord-Korea dreigt opnieuw met een oorlog tegen de Westerse wereld. In Noord-Korea regeert het communisme. Het land beschouwt Zuid-Korea en de Verenigde Staten van Amerika als vijanden. Wil Noord-Korea echt oorlog?

Noord-Korea stuurde een bericht naar de buitenlandse ambassades. Een ambassade vertegenwoordigt een land in een ander land. Noord-Korea meldde dat de mensen die in de ambassades werken, niet meer veilig zijn. België heeft geen ambassade in Noord-Korea.

Tweede raket

Volgens Zuid-Korea bracht Noord-Korea een tweede raket naar het oosten van het land. Die raket kan Zuid-Korea aanvallen. De raket zou ook Japan kunnen bereiken. Noord-Korea zou ook plannen hebben voor een aanval met atoomwapens op de Verenigde Staten van Amerika. Vele mensen zijn niet bang voor een oorlog. Ze denken dat Noord-Korea alleen wil dreigen.

Schrik

Het is niet zeker of Noord-Korea atoomwapens heeft. Het land deed op 12 februari wel een kernproef. Dat gebeurde voor de derde keer. Zuid-Korea vermoedt dat Noord-Korea een nieuwe kernproef voorbereidt. Zuid-Korea, Japan en de Verenigde Staten van Amerika nemen voorzorgen. De landen zetten boten in met systemen die raketten kunnen tegenhouden.

Samenleving: De verhalen van een striptekenaar

10/04/2013

België is een land van strips. Zeker vroeger waren tekenaars en uitgevers hier thuis. Iedereen kent Hergé. Die maakte met 'Kuifje' wellicht de bekendste strip ter wereld. Een andere reus van de strip was Willy Vandersteen. Hij werd 100 jaar geleden geboren. Tijd voor een terugblik.

Het museum van het Belgisch Stripcentrum kijkt terug met een tentoonstelling. Willy Vandersteen stierf in 1990. Toch leeft hij voort. Dat bewijst de stripwinkel bij het museum. Die verkoopt nog elke dag strips van Vandersteen.

Kansen

Strips stonden eerst als strookjes in kranten. Dat veranderde in Wereldoorlog 2. Vanaf 1944 kwamen met Amerikaanse soldaten stripmagazines naar ons land. Willy Vandersteen zag zijn kans in 1945. Hij maakte de avonturen van Rikki en Wiske voor de krant en maakte er ook een album van. Rikki werd al snel Suske. De twee helden vind je 68 jaar later nog altijd terug in de krant De Standaard.

Albums

Suske en Wiske veroverden lezers in veel landen. Lezers kochten meer dan 150 miljoen albums met Suske en Wiske. De verbeelding van Willy Vandersteen stond niet stil. Hij bedacht steeds nieuwe reeksen. De bekendste zijn 'De familie Snoeck', 'De Rode Ridder', 'Bessy', en 'Robert en Bertrand'.

Studio

In 1959 kon Vandersteen het vele werk niet meer aan. Hij zette een bedrijfje op. Dat was Studio Vandersteen. Medewerkers werkten de tekeningen van Vandersteen af. Zij mochten ook enkele reeksen zelf tekenen. Vanaf 1972 kreeg zelfs 'Suske en Wiske' een andere tekenaar. Nu werken zes mensen bij Studio Vandersteen. Zij zorgen dat 'Suske en Wiske' blijven leven. Die reeks telt al 321 albums.

De tentoonstelling 'Willy Vandersteen vertelt' loopt tot 1 september in het Belgisch Stripcentrum. Dat vind je in Zandstraat 20 in Brussel. Het Stripcentrum is open van dinsdag tot zondag, van 10 uur tot 18 uur. Kaarten kosten tussen 3 euro en 8 euro. Meer info op www.stripmuseum.be.

Samenleving: Weetjes

10/04/2013

• Willy Vandersteen werd 77 jaar. Hij stierf in 1990.

• Studio Vandersteen zet in Kalmthout zijn werk voort. Bij de Studio hoort ook het Suske en Wiske-kindermuseum. Dat kan je bezoeken.

• De eerste 66 albums van 'Suske en Wiske' zijn in zwart-wit. Ze kregen een tweede start in kleur vanaf nummer 67.

• Suske en Wiske hebben heel veel lezers. Van de reeks werden meer dan 150 miljoen albums verkocht.

• Vandersteen tekende tijdens Wereldoorlog 2 onder de namen Kaproen en WIL. Dat werd in 2010 bewezen. Kaproen tekende voor een krant die meewerkte met de nazi's. Toch maakte Vandersteen ook tekeningen tegen de nazi's.

• Suske en Wiske hebben in het buitenland andere namen. Ze heten bijvoorbeeld Finn en Fiffi (Denemarken, Noorwegen en Zweden), Spike en Suzy (Groot-Brittannië), Willy en Wanda (Verenigde Staten van Amerika) en Susu en Weiwei (China).

• Lezers verkozen 'De schat van Beersel' (album 111) vaak tot beste strip.

Wablieft nr. 948 (03/04/2013)

Buitenland: Krijgsheer in de gevangenis

03/04/2013

Bosco Ntaganda is aangekomen in de gevangenis van Scheveningen in Nederland. Ntaganda vroeg zelf om zijn uitlevering aan het Internationaal Strafhof (ICC) van Den Haag. Het ICC bestraft daders van misdaden die in oorlogen gebeurden. Ntaganda leidde in Oost-Congo de rebellen van M23. Zijn bijnaam was 'The Terminator'. Hij liet vele mensen vermoorden in dorpjes in Oost-Congo. Zijn proces kan in de zomer beginnen.

Buitenland: VN pakken M23 aan

03/04/2013

De Verenigde Naties pakken binnen drie maanden de rebellen van M23 aan. Dat besliste de Veiligheidsraad. De groep M23 gebruikt brutaal geweld tegen burgers in Oost-Congo. De VN sturen 2.500 soldaten uit Tanzania, Mozambique en Zuid-Afrika uit. Zij moeten de rebellen aanvallen en ontwapenen. Dat zal voor het eerst gebeuren. De VN hebben al 20.000 soldaten in de streek. Die kunnen burgers blijkbaar niet genoeg beschermen. De oorlog in Oost-Congo duurt al meer dan 20 jaar.

Buitenland: Protest bij Berlijnse Muur

03/04/2013

In Berlijn in Duitsland breekt een bedrijf een lang deel van de Muur af. Daar is veel protest tegen. Toch werkt het bedrijf rustig voort.

De leiders van Oost-Duitsland (DDR) lieten de Muur bouwen in 1961. Veel inwoners uit Oost-Duitsland probeerden te vluchten naar West-Berlijn. De Muur moest mensen uit de DDR tegenhouden. De Berlijnse Muur werd een teken van de Koude Oorlog in Europa. De Muur sneed 28 jaar lang Berlijn in twee.

In 1989 werd Duitsland en dus ook Berlijn opnieuw één. Burgers braken de Berlijnse Muur bijna volledig af. Op één plaats beschilderden 120 kunstenaars de resten van de Muur. Nu wil een bedrijf luxe-woningen bouwen. Die woningen komen op de plaats van de Muur met de kunstwerken. Dat is het langste stuk Muur dat nog rechtstaat. Er is veel protest tegen de bouwplannen. Voor veel betogers is de Muur een monument dat moet blijven.

Lees ook de mening op bladzijde

In de kijker: Lily, schipperskind van 104 jaar

03/04/2013

In deze paasweek brengen we het levensverhaal van Lily Dewilde-De Block, een vrouw van 104 jaar. Ze werd geboren op een schip, werkte als kapster, en voer daarna opnieuw vele jaren op de boot. Ze neemt ons mee op een reis door haar leven.

Lily is 104 jaar. Ze is de oudste bewoner in het woon- en zorgcentrum 'De Eeckhof' in Antwerpen. Daar woont ze sinds november. Aan Wablieft vertelde ze haar verhaal. Fantastisch hoe een vrouw van 104 glundert als ze vertelt hoe ze haar man ontmoette. Plots zag Lily er 20 jaar jonger uit.

Geboren op het schip

Ik ben een schipperskind. Mijn vader had zijn eigen schip. Ik ben geboren en groot geworden op een schip. Toen ik geboren werd, waren mijn ouders met hun schip in Antwerpen. Ik voer met mijn ouders door Nederland, België, Frankrijk … Ik was ongeveer vijf jaar toen de Eerste Wereldoorlog begon. Mijn vader voer met ons op de boot naar Nederland. We zijn de hele oorlog daar gebleven. Mijn vader wilde en kon niet terugkomen naar België. We voeren heel Nederland door: naar Friesland, Zeeland … Ik ken Nederland net zo goed als België.

Aan wal

Na de oorlog kwamen we weer naar België. We hadden onze familie vijf jaar niet gezien. Ik ging aan wal wonen toen ik ongeveer 10 jaar was. De meeste schipperskinderen deden dat. Eerst woonde ik bij mijn meetje, op de scheepswerf Verschueren in Burcht. Daarna deed ik mijn plechtige communie, zoals het hoorde. Ik ging op kostschool in Niel. Daarna leerde ik voor kapster, manicure en pedicure.

Een goede jongen

Toen ik 18 jaar was, ontmoette ik mijn man François. Ik had nog nooit een lief gehad. Eén keer was ik met een jongen naar de bioscoop geweest. Hij gaf mij een zoentje. Ik zei hem: "Is het daarvoor dat je naar de bioscoop komt?" Ik zette me recht en ging meteen naar buiten. Ik kon het niet hebben dat hij mij kuste.

Mijn ouders kenden een goede jongen. Ze kenden eigenlijk zijn moeder. De jongen was teruggekomen uit Amerika. Ik ontmoette hem in de danszaal Sint-Jan, aan het Sint-Jansplein in Antwerpen. Mijn vader had hem verteld dat ik daar soms ging dansen. Plots stond die jongen voor mij: "U moet ik hebben, juffrouw." Ik vroeg wie hij was. "Uw vader heeft mij gezegd dat u hier af en toe komt dansen. Hij zei dat ik met u mag kennismaken."

Het klikte meteen tussen ons. Hij vertelde dat hij in Amerika had gewerkt. Ik heb nog altijd die ene foto. Mijn man staat erop in marinekostuum. Hij heeft twee tijgertjes vast. Hij kreeg de diertjes toen hij weer naar Europa vertrok. Zijn baas had gezegd dat de diertjes niet over de evenaar zouden raken. Inderdaad, hij was nog niet over de evenaar, of de tijgers werden ziek en stierven.

Niet elke dag met een andere jongen

De danszaal sloot. François nodigde me uit bij zijn moeder. Zij hield een café open. Ze had haar man verlaten, met vijf kinderen. Er was veel geld nodig om de kinderen op te voeden. Daarom was ze een café begonnen. Het was hard werk. Ze vertelde me dat haar zoon, toen die 14 was, de wereld wilde zien.

Later die avond vroeg François of hij mij naar huis mocht brengen. Ik zei ja. Ik woonde in een kamer in huis bij een dame, in de Van Maerlantstraat. De vrouw was getrouwd met een kapitein. Zij had me gewaarschuwd: "Als jong meisje mag je hier wonen, maar niet elk dag met een andere jongen thuiskomen." François bracht me dus tot aan de Boulevard.

Kapster

Ik werkte als kapster in Antwerpen. Ik verdiende mijn eigen geld. François wilde al snel trouwen. Hij is mijn hand gaan vragen aan mijn vader: "Vader de Block, geeft u toestemming dat ik het huwelijk aanvraag met uw dochtertje, Amelie Margareta de Block."

Mijn zus was naaister. Ze begon meteen mijn bruidskleed te maken. We zijn in de kerk getrouwd. Er was geen feest. De moeder van François nodigde ons wel uit om te gaan eten. Toen we vijftig jaar getrouwd waren, hebben we wel ons grote feest gegeven. Had mijn man twee weken langer geleefd, dan zouden we 70 jaar getrouwd geweest zijn."

Een kerstkind

Ik heb veel geluk gehad. François was een lieve, charmante, serieuze en deftige man. Ik had niet beter kunnen wensen. We hebben twee zonen. Eén kerstkind, Raymond. Hij wordt dit jaar 80 jaar. Onze tweede zoon, Willy, is 67 jaar. Er zit veel tijd tussen mijn twee zonen. Ik werkte in het kapsalon, mijn man bleef varen. Hij deed korte tochten naar Gent, Brussel, tot in Frankrijk. Hij wilde het liefst 's avonds thuis zijn. Daarom bleef het lang bij één kind. Ik had veel tijd nodig voor het kapsalon.

Opnieuw oorlog

Bij het begin van de Tweede Wereldoorlog was ik mee op het schip. We gingen zout halen in Duitsland. Dat zout moest naar Charleroi. Maar wij zijn niet in Charleroi geraakt. We zijn blijven liggen in de Vogezen. We moesten 15 kilometer met de fiets rijden om boodschappen te doen. We lagen bij een boerendorp. Mijn man ging werken bij de boeren. De knechten van de boeren waren soldaat geworden, er was te weinig werkvolk. Mijn man vroeg geen geld. Hij bracht liever een kip mee, aardappelen, een kotelet, groentes voor de soep. Hij kwam elke dag met lekkers naar huis. Mijn oudste zoon was 10 jaar en ging daar naar school. We waren gelukkig, we hebben geen honger gehad.

Franse soldaten

Onze boot lag in een sluis, bij een bos. Daar hadden Franse soldaten een kamp. Van hen moesten we ons schip laten zinken. Ze hadden schrik dat de Duitsers ons schip zouden gebruiken. Ik vroeg de soldaten eens goed naar het schip te kijken. De sluis was dicht, de scheepvaart lag stil. Alle sluisjongens waren soldaat geworden. Onze boot lag al op de grond, en kon niet vertrekken. Ik heb ze kunnen overtuigen. Ik kookte kippenbouillon voor de Fransen soldaten. "Oh, wat bent u vriendelijk", zeiden ze. Zo konden we daar gelukkig blijven.

De bom V1

We kwamen terug naar België. Ik wist niet wat er gebeurd was met mijn ouders. Zij leefden nog. De man van mijn zus was wel gestorven. Hij was met papieren op weg, om belastingen te betalen. Er viel een Duitse V1-bom. Hij overleefde het niet. Mijn zus bleef achter met een kindje van drie jaar. Zij is toen gaan werken, gaan poetsen.

Geen salon meer

In de oorlog waren er bommen op mijn kapsalon gevallen. Ik ben gaan kijken: de ramen waren stuk, ik vond niets meer terug. Ik had alles zelf gekocht: de tapijten, de Amerikaanse stoelen. Het was een chique salon voor zijn tijd. Het was ook een groot salon. Er werkten twee mensen in het herensalon en twee in het damessalon. Mijn man vroeg of ik weer een kapsalon wilde openen. "Ik denk er niet meer aan", zei ik. Ik wilde alles niet opnieuw moeten opbouwen.

Weer op het schip

Ik ging mee op het schip wonen. Ik kende het werk van schippers, dat was geen probleem. Ik was heel gelukkig op het schip. Mijn tweede zoon is geboren net na de oorlog. "Nu kan het geen kwaad meer, ik wil nog een kindje", zei ik. Ik hoopte op een dochtertje. Maar het was een jongen, een hele lieve jongen. Gisteren was hij nog hier, het is nog altijd zo'n lieve jongen.

De beste jaren

Mijn jaren op de boot waren de beste van mijn leven. Ik ben nooit op reis geweest. Ik heb altijd gevaren, dat was genoeg. Naar Nederland, Frankrijk, Duitsland, een keer tot in Bazel in Zwitserland. Wonen op de boot is mooi, gezellig, huiselijk. En elke dag is anders op het water.

Toen mijn zonen volwassen waren, bleef ik samen met mijn man op de boot wonen en varen. We vaarden tot we met pensioen gingen. Toen zei mijn oudste zoon dat het tijd was om weer aan wal te wonen. We waren toen 65 jaar. We hebben in een mooie flat gewoond.

De Olijftak

Ik heb 18 jaar gewoond in de Olijftak. Dat is een serviceflat. Ik woonde er eerst met mijn man, daarna alleen. Vorig najaar ben ik gevallen. Ik had een grote wonde aan mijn hoofd. Ik moest naar het ziekenhuis. In het ziekenhuis besefte ik dat ik niet meer alleen kon leven in de Olijftak. Sinds midden november woon ik hier in het Eeckhof. Het is hier buitengewoon goed. Ik word hier verwend als een klein kind.

Geluk

Ik heb geluk gehad. Ik heb een goede man gevonden, daar ben ik heel dankbaar om. Ook de kinderen en de kleinkinderen waren zot van hem. "Bompa, vertel eens over Amerika." "Bompa, vertel eens over de zoo." Als je mij vraagt wat ik geleerd heb in het leven? Als je goed bent voor mensen, krijg je hopelijk hetzelfde terug.

Wablieft nr. 947 (27/03/2013)

Buitenland: Ntaganda geeft zich over

27/03/2013

Bosco Ntaganda wil verschijnen voor het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag in Nederland. Hij gaf zich vorige week over op de Amerikaanse ambassade in Rwanda. Het ICC zoekt Ntaganda al zeven jaar. Hij pleegde misdaden tijdens de oorlog in Oost-Congo. Ntaganda leidde in Congo jarenlang rebellen. Hij gebruikte kinderen als soldaat. Zijn rebellen pleegden veel geweld tegen burgers. Sinds 2012 was hij de baas van de groep M-23. Ntaganda kreeg veel steun van de regering in Rwanda.

Buitenland: Leider Koerden wil vrede

27/03/2013

Vrede tussen Koerden en Turken komt een stap dichterbij. Abdullah Öcalan vraagt om het geweld te stoppen. Öcalan is de leider van de Koerdische beweging PKK.

De Koerden zijn een volk van ruim 30 miljoen mensen. Ze leven verdeeld over vijf landen. Dat zijn Turkije, Iran, Irak, Syrië en Armenië. Koerden hebben er vaak minder rechten.

PKK

Sinds 1984 voert de Koerdische Arbeiderspartij (PKK) strijd voor een eigen land. De PKK pleegt aanslagen en vecht met het leger van Turkije. De oorlog duurt nu al 30 jaar. Bij de strijd vielen zeker 40.000 doden.

Gevangen

Turkije nam Abdullah Öcalan in 1999 gevangen. Een rechtbank gaf Öcalan de doodstraf. Dat werd uiteindelijk levenslang. Öcalan zit zijn straf uit in een gevangenis op een klein eilandje voor de kust van Turkije.

Praten

Medewerkers van de Turkse regering praten al enkele maanden met Öcalan over vrede. Zij overtuigden hem van de goede wil van Turkije. Zo kunnen kinderen op scholen van de overheid sinds kort de taal van de Koerden leren. Öcalan wil de strijd tegen Turkije nu stoppen. Hij vraagt zijn strijders om weg te trekken uit Turkije. "Laat de wapens zwijgen. Laat de politici het nu overnemen", zei Öcalan.

Wablieft nr. 946 (20/03/2013)

België: Meer Belgen naar Mali

20/03/2013

De regering stuurt in april ongeveer 50 soldaten extra naar Mali in Afrika. De soldaten moeten er soldaten uit andere Europese landen beschermen. Die Europese soldaten leiden in Mali soldaten van de regering op. De soldaten van Mali vechten samen met Franse soldaten tegen rebellen in het noorden van het land. Wellicht maakte de oorlog al meer dan 600 doden. Frankrijk verloor vijf soldaten. België zette al 75 soldaten, twee vrachtvliegtuigen en twee helikopters in.

Buitenland: 190.000 doden in Irak

20/03/2013

De gevolgen van de oorlog in Irak zijn zwaar. Dat zeggen tientallen wetenschappers. Zij werkten mee aan een Amerikaans onderzoek naar de kosten. De oorlog begon in 2003. Het geweld kostte al het leven aan 190.000 mensen. Meer dan 70 % van de slachtoffers zou een burger zijn. Het Amerikaanse leger verloor 4.448 soldaten. De oorlog kostte de Amerikaanse overheid 1,7 biljoen euro. Dat is veel meer dan wat de vroegere president Bush schatte.

Buitenland: Twee jaar oorlog in Syrië

20/03/2013

De oorlog in Syrië duurt al twee jaar. Het geweld begon op 15 maart 2011. Burgers betoogden toen tegen president Al-Assad. De politie en het leger gebruikten geweld tegen de betogers. Daarna gingen ook de burgers in de aanval. Bij gevechten tussen het leger en rebellen vielen intussen al meer dan 70.000 doden. Een miljoen mensen is op de vlucht. Vorige week liep een generaal van het leger over naar de rebellen.

In de kijker: "Er is nog veel werk in Burundi"

20/03/2013

Op dinsdagavond 12 maart kreeg Solange Habonimana uit Burundi in Afrika de leerstoel van de Universiteit Gent en Amnesty International. De leerstoel is een prijs voor iemand die zich inzet voor mensenrechten.

Solange Habonimana maakte graag tijd voor een interview met Wablieft. We konden haar een heel uur vragen stellen. Het werd een heel boeiend gesprek. We verloren zelfs de tijd helemaal uit het oog.

Mevrouw Habonimana draagt een zakelijk jasje. Haar haar is kunstig opgestoken. Ze praat Engels en Frans door elkaar. Ze vertelt over wat ze allemaal doet in Burundi. En dat is veel. Soms bracht haar werk haar eigen leven in gevaar. Toch blijft ze er heel rustig bij.

Wablieft: Gisteren kreeg u de leerstoel van Amnesty International. U zal ook een paar lessen geven aan de Universiteit Gent. Hoe voelt u zich nu?

Ik ben echt heel blij. Maar ik ben ook verrast. Ik sta er niet bij stil dat de wereld mijn werk volgt. Mijn organisatie werkt wel samen met organisaties uit andere landen. Maar tot nu wist ik niet dat ons werk zo bekend was. En dat zo veel mensen ons werk goed vinden. Deze prijs betekent heel veel voor mij. Hij moedigt ons aan om verder te werken. En het is vooral een grote eer. Niet alleen voor mij, maar voor heel de organisatie. En voor iedereen die strijdt voor mensenrechten.

Wat doet u precies in Burundi?

Ik werk voor de organisatie FORSC, 'Forum pour le Renforcement de la Société Civile'. Dat is Frans voor 'forum voor de versterking van de burgerlijke samenleving'. Het forum helpt verenigingen in Burundi. Het voert ook actie, samen met die verenigingen. Ik leidt een paar van onze projecten. Met een van die projecten beschermen we mensen die strijden voor mensenrechten. Zij zijn soms in gevaar. Mijn leven was een tijd geleden ook in gevaar.

We willen jongeren ook leren over mensenrechten. Ze moeten respect hebben voor mensenrechten.

Is er in Burundi te weinig respect voor de rechten van mensen?

In mijn land worden mensenrechten geschonden. Een daarvan is het recht op leven. Daar maken we ons veel zorgen over. In april 2009 is een leider van een van onze organisaties vermoord. Dat was Ernest Manirumva. Hij sprak te veel over corruptie en fraude in de handel. Drie maanden na zijn dood startten we een actie met 350 organisaties. Die actie heet 'Gerechtigheid voor Ernest Manirumva'. We werken samen om strijders voor mensenrechten te beschermen. Ik leid die actie nu.

U zet zich ook in voor de rechten van vrouwen. Kunt u daar iets meer over vertellen?

Ik werk ook voor de actie 'We kunnen geweld tegen vrouwen stoppen'. Die actie loopt in verschillende landen. In Burundi hebben we ons in 2010 aangesloten bij de acties van Oxfam. In zeven provincies brachten we mensen samen: jongeren, politie, politici,… We geven hen lessen over mensenrechten. Want rechten van vrouwen zijn natuurlijk ook mensenrechten. Maar als de vrouwen in je familie slagen krijgen, denk je dat dat normaal is. Wij willen dat iedereen begrijpt dat geweld tegen vrouwen slecht is. Zo kunnen de mensen zelf veranderen en kunnen ze hun samenleving veranderen.

Ziet u al resultaat van dat werk?

Ja. Mensen beseffen nu dat geweld tegen vrouwen een echt probleem is. Sinds 2009 is er ook een nieuwe wet. Op geweld tegen vrouwen staan straffen. Maar veel mensen weten dat niet, omdat ze niet kunnen lezen. Vrouwen kunnen ook maar moeilijk een klacht indienen. Seks is bijvoorbeeld taboe. Vrouwen mogen daar eigenlijk niet over praten. Zelfs niet als ze verkracht zijn. We moeten dus de stilte doorbreken. Dat is het belangrijkste. Dat gebeurt nu ook. We praten erover in onze lessen.

Wat wilt u bereiken voor de meisjes en vrouwen in Burundi?

Ik hoop dat elk kind – en vooral elk meisje – naar school kan gaan. Door de armoede kunnen nu niet alle kinderen naar school. En natuurlijk wil ik dat er vrede is in Burundi. Dat er een echte democratie is. Nu verbiedt de regering nog veel. Mensen kunnen niet vrij praten. Ze kunnen niet zomaar een vereniging starten. Ze mogen ook niet vrij betogen.

Ik hoop ook dat vrouwen dezelfde rechten als mannen krijgen. Er zijn nu al vrouwen met belangrijke jobs in de politiek. Sinds 2005 moeten er minstens 30 % vrouwen in de regering zitten. Bij de verkiezingen in 2010 waren het er zelfs iets meer. Maar zij hebben nog niet altijd genoeg aandacht voor de rechten van vrouwen.

Hoe komt dat?

Samen met organisaties voor vrouwen maakten we afspraken met vrouwelijke politici. Ze beloofden de rechten voor vrouwen te bespreken in de politiek. Maar na een tijdje zijn ze dat vergeten. Ze hebben nu alleen aandacht voor de onderwerpen van hun politieke partij.

In veel landen richtten organisaties voor vrouwen samen een forum op. Burundi heeft sinds twee weken ook zo een forum. Maar de verenigingen van vrouwen richtten dat niet zelf op. Het forum bestaat alleen voor de goede naam van de overheid. Zo kan ons land aan andere landen tonen dat het werkt aan rechten voor vrouwen.

Aan welke rechten voor vrouwen moet Burundi nog werken?

Vrouwen mogen niet erven in Burundi. Geen land, geen geld, niets. Alleen mannen mogen erven. We proberen een wet te krijgen waardoor vrouwen ook mogen erven. Dat lukt niet. Dat is een ramp voor vrouwen. Want als je niets hebt, kan je ook geen lening krijgen bij de bank.

Door de oorlog in 1993 vluchtten mensen uit Burundi naar andere landen. Sommige kinderen verloren hun ouders in die oorlog. Toen ze terugkwamen, kregen ze niet altijd hun land en huis terug. Zeker de meisjes en vrouwen niet. Hun huis en land waren toen al overgenomen door een man uit hun familie. Zij hadden geen plek meer om te wonen en geen land om te bewerken. Wat kunnen die vrouwen en meisjes dan nog doen in hun leven? Ze krijgen geen kansen meer.

De overheid wil de wet niet veranderen. "Als we iedereen het recht geven om te erven, komen daar nog meer problemen van", zegt ze. Dat helpt vrouwen natuurlijk niet vooruit.

Is trouwen dan de enige keuze voor vrouwen?

Ja, dat is de enige keuze. Vrouwen kunnen niet overleven zonder te trouwen. Wat ze verdienen, gaat naar het hele gezin. Een vrouw moet toestemming krijgen van haar man om een eigen bankrekening te hebben.

Vrouwen kunnen ook kiezen om niet te trouwen. Dat is niet gemakkelijk, want ze moet genoeg geld verdienen. Mensen hebben ook nog altijd vooroordelen over vrouwen die niet trouwen. 'Wat is er mis met haar, dat ze niet kan trouwen?' zeggen ze dan. Veel mensen vinden de strijd voor rechten van vrouwen nog altijd niet belangrijk. Volgens hen hoort het niet bij onze gewoontes. Ze vinden dat het iets is van blanke mensen.

Wablieft nr. 945 (13/03/2013)

Buitenland: "Hij gaf het volk hoop"

13/03/2013

Hugo Chavez overleed vorige week dinsdag na een lange ziekte. De president van Venezuela werd 58 jaar. Was hij een held of een dictator? Wablieft vroeg het aan Orlando Verde. Hij werd in 1977 geboren in Venezuela. Orlando woont nu al 12 jaar in ons land.

Orlando Verde: De mensen beleven in Latijns-Amerika de politiek met heel veel passie. Daarom zie je in Venezuela zoveel mensen huilen omdat Chavez dood is. Maar hij had ook tegenstanders. Je mag niet vergeten dat hij in 1992 een staatsgreep pleegde.

Wablieft: Toch was hij erg populair.

Orlando Verde: In 1992 was het volk erg ontgoocheld. Er was veel corruptie in Venezuela. Niemand strafte de schuldigen. Chavez pakte dat aan. Hij werd een held. Al deed hij ook verkeerde dingen. Chavez kwam uit het leger. Ik herinner me nog de tanks die door de straten reden. In 1998 werd hij president. Al op de eerste dag schafte hij de grondwet af.

Was het een goede grondwet?

Ja, toch kreeg Chavez veel steun. En wie tegen hem was, had met Chavez ruzie. Hij kreeg veel tegenstand van de media of de vakbonden. Er kwam een algemene staking. Maar hij overleefde dat allemaal. Hij vond altijd de veerkracht om door te gaan. Chavez was een echte doorzetter.

Fans van Chavez zeggen dat hij de armoede deed dalen.

Hij probeerde zeker wat te doen aan de armoede. Maar de manier was niet altijd de beste. In België zijn er vele organisaties die zich inzetten voor het volk. Dat doen ze in plaats van de staat. We noemen dat het middenveld. Dat middenveld bestond in Venezuela niet. Alles was in handen van de staat. Chavez bleef voor alles verantwoordelijk. Daarom kreeg hij veel lof. Toch liepen er vele zaken fout. In ziekenhuizen kon je vaak niet de nodige hulp krijgen.

Jij bent duidelijk geen fan van hem.

Ik heb niet op hem gestemd. Het land veranderde niet zoals het moest. Ook de criminaliteit steeg enorm. Toen Chavez aan de macht kwam, vielen er 6.000 doden per jaar door geweld. Vorig jaar waren er meer dan 20.000 slachtoffers. Dat kan je vergelijken met een land dat in oorlog is.

Hoe komt het dan dat hij zo populair was?

Chavez gaf het volk hoop. Vele mensen voelden wel vooruitgang. Ze kregen snel de hulp die ze nodig hadden. Chavez nam beslissingen die voor deze mensen goed waren. Zij vinden dat sommige projecten wel werkten. Iedereen bekijkt dat in Venezuela op zijn manier. Er is grote verdeeldheid. Daarom staat Venezuela na zijn dood voor een moeilijke toekomst.

Kadertje:

Op 14 april kiest Venezuela een nieuwe president. Tot dan is Nicolas Maduro tijdelijk president. Chavez duidde Maduro al in december aan als opvolger.

Dominique Piedfort

Buitenland: Een miljoen mensen gevlucht uit Syrië

13/03/2013

Er zijn al een miljoen mensen gevlucht uit Syrië. Dat meldden de Verenigde Naties (VN) vorige week. Antonio Guterres is de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de VN. Hij vraagt aan de politici om de oorlog in Syrië na 2 jaar te stoppen.

"De vlucht uit Syrië is enorm toegenomen de laatste weken", vertelde Guterres aan de pers. "Begin december waren er een half miljoen vluchtelingen. Nu zijn twee keer zoveel mensen gevlucht. Het geweld loopt volledig uit de hand. Elke dag arriveren meer dan 7.000 mensen in de buurlanden. Anderen vluchten naar Europa."

De meeste mensen laten al hun spullen achter. Ze zoeken veiligheid. Die vinden ze buiten Syrië. De meeste vluchtelingen zijn vrouwen en kinderen. De kinderen zijn het hardst getroffen. Volgens Guterres gebeurt misbruik van kinderen en vrouwen bewust. Het is een wapen in de oorlog. De VN hebben meer middelen nodig om de vluchtelingen te helpen, vindt Guterres.

Buitenland: Oorlog in Mali duurt voort

13/03/2013

In Mali in Afrika kwamen een Franse soldaat en tien rebellen om. Dat gebeurde op 100 kilometer van de stad Gao. Frankrijk heeft ongeveer 4.000 soldaten in Mali. Die vechten er sinds 11 januari tegen islamistische rebellen. Die rebellen zouden nu ook kinderen inzetten als soldaten. Het Franse leger pakte twee kinderen van 15 jaar op. De rebellen zouden hen ontvoerd hebben en verplicht om te vechten. Franse soldaten brachten de kinderen naar medewerkers van het Rode Kruis.

Weetjes: Strip over Rudi Vranckx

13/03/2013

Journalist Rudi Vranckx wordt een stripfiguur. Hij werkt samen met tekenaar Caryl Strzelecki aan een strip. De voorlopige titel is 'De gierenclub'. De strip vertelt het verhaal van Vranckx als reporter in oorlogen. Het boek wordt een strip voor volwassenen. Vranckx is heel blij met zijn strip. "Het is toch bijzonder om mezelf als stripfiguur te zien", vertelde Rudi aan de pers. De strip ligt na de zomer in de winkel.

Wablieft nr. 944 (06/03/2013)

Buitenland: "20 miljoen doden in Nazikampen"

06/03/2013

De gruwel van Wereldoorlog 2 is nog veel groter dan gedacht. Dat zeggen onderzoekers van het Holocaust Memorial Museum in Washington in de Verenigde Staten van Amerika (VS). Volgens die onderzoekers doodden de nazi's wellicht 20 miljoen mensen in kampen.

De onderzoekers uit de VS maakten een lange lijst van alle kampen waar de nazi's joden gevangen hielden en lieten werken. Ze vonden veel meer kampen dan er tot nu toe bekend waren.

Tussen 1933 en 1945 stierven in die kampen wellicht 20 miljoen mensen. Uit vorige onderzoeken bleek dat de nazi's ongeveer zes miljoen mensen vermoord hadden.

Buitenland: Fransen ontvoerd in Afrika

06/03/2013

De Franse regering onderhandelt niet met ontvoerders. Deze woorden komen er na de vele ontvoeringen van Fransen in Afrika. Een week geleden verdween in Kameroen een gezin. Radicale moslims van de groep Boko Haram ontvoerden hen. Andere ontvoerders houden nog acht Fransen uit Nigeria, Niger en Mali gevangen. De ontvoeringen zijn een antwoord op de oorlog in Mali. Daar vechten Franse soldaten tegen moslimrebellen.

In de kijker: "Het is jammer dat de kolonies niet meer bestaan"

06/03/2013

Tot 1993 had België een wet op de landloperij. Was je dakloos en had je geen geld en geen werk? Dan kreeg je een straf. Een rechter stuurde de landlopers dan naar de kolonies van Wortel of Merksplas, bij de Nederlandse grens. Twintig jaar later is er het boek 'Landlopers' van Toon Horsten. De schrijver groeide zelf op in Wortel.

Wablieft: De stichting van de kolonies in 1821 was bijzonder.

Toon Horsten: De Nederlander Johannes van den Bosch stichtte de kolonies. Hij wilde de armen en de bedelaars uit de stad heropvoeden op het platteland. Daarom heetten die plaatsen ook kolonies. Een kolonie lag in het buitenland. De mensen die er woonden, kregen een nieuwe opvoeding. Er was nog een ander doel. Zo verdwenen die arme mensen ook uit de stad. Want daar zorgden ze voor problemen. Helaas was er iets waar niemand aan had gedacht. Een stadsmens kan je niet zomaar veranderen in een landbouwer. Daarom is dit project mislukt.

In andere kolonies lukte het wel. Of mag je Wortel niet vergelijken met een groot land als Australië?

In Australië kon iedereen zijn leven opnieuw beginnen. De mensen waren er vrij. Dat was in Wortel en Merksplas niet het geval. En België werd in 1830 onafhankelijk. Toen evolueerden de kolonies naar een strafsysteem.

Het jonge België ging vooral zorgen voor de Belgen. Buitenlanders kwamen terecht in de kolonies. Nu is er in Merksplas een gesloten centrum voor illegalen. Herhaalt de geschiedenis zich?

Je kon een landloper omschrijven met drie dingen: geen geld, geen thuis en geen werk. Er waren nog meer mensen waar onze maatschappij geen blijf mee wist. Er kwamen ook kozakken uit Rusland of joden in de kolonies terecht. Al die mensen noemen we nu daklozen of mensen zonder papieren. De naam is anders, het begrip is hetzelfde.

Blijkbaar heeft onze maatschappij nog altijd een vlag nodig. En onder die vlag kunnen we dan onze overschot wegsteken. Goed, er bestaat nu wel een netwerk van sociale opvang. Maar er zijn altijd mensen die door de mazen van het net glippen. Ook de kolonies waren het laatste vangnet. Iedereen was er welkom, wat je ook mispeuterd had. Dat was na 1993 anders. Vele tehuizen zagen het niet zitten om landlopers op te vangen.

In 1993 schafte België de wet op landloperij af. Jij vindt dat een goede zaak.

Armoede mag niet strafbaar zijn. Daarover moet iedereen het eens zijn. Je kan veel kritiek hebben op het systeem van de kolonies. Maar er waren ten minste die kolonies. Er zijn altijd mensen die niet terug willen naar de maatschappij. Zij konden daar altijd terecht. Ik vind dat de kolonies in 1993 naar de dienst Sociale Zaken hadden moeten verhuizen.

Waarom gebeurde dat niet?

De kolonies hoorden bij Justitie. Er was een groot tekort aan cellen in de gevangenissen. En het probleem van de migratie groeide. Daarom schafte België de wet op de landloperij af. In Wortel en Merksplas konden dan gevangenissen komen. Maar zo simpel was het natuurlijk niet.

Werd er te weinig gedaan om de landlopers terug in de maatschappij te krijgen? Hoewel er landlopers waren die uit de kolonie stapten en werk vonden.

Alles aan de kolonies is dubbel. Wat het goed dat ze bestonden? Ja en nee. Waren de mensen er gelukkig? Ja en nee. Zeker na de Tweede Wereldoorlog kwamen er meer sociale vangnetten. Toch bleef er een groep bestaan die niet meer in de maatschappij paste. Die mensen wilden ook niet meer in de maatschappij passen. Ze hadden te veel problemen meegemaakt. Ze wilden geen huis meer. Ze droomden niet meer van een gezin. Daarom was het goed dat er een systeem bestond waarin ze vrede vonden. Dat systeem was niet ideaal. Maar het bestond wel. Ik vergelijk in het boek landlopers met matrozen. De kolonie was hun schip. Daar verdienden ze een beetje geld. Dat deden ze later aan land op. Daarna kwamen ze weer terug.

Ze kwamen vaak vrijwillig terug.

Dat is zo. De landlopers trokken meestal naar Antwerpen. Daar deden ze hun geld op aan drank en vrouwen. Na een paar dagen gingen ze zelf naar de rechter in Hoogstraten of Turnhout. Die stuurde ze dan terug naar de kolonies.

Mening: Goed nieuws

06/03/2013

Iedereen weet dat het crisis is. Lees gewoon deze krant. Het bedrijf Caterpillar wil 1.400 mensen ontslaan. De komende jaren verliezen mogelijk meer dan 1.000 mensen hun job bij de Vlaamse steden en gemeenten. Het is groot nieuws. Omdat het slecht nieuws is?

Waarom krijgt goed nieuws vaak minder aandacht? Bij BASF in Antwerpen kunnen de komende maanden 1.500 mensen extra aan de slag. Alleen wie in de regio rond Antwerpen woont, kon dat bericht lezen. Want het was gewoon streeknieuws.

Ik moet nu even denken aan een bezoek bij mijn grootmoeder. Ze keek even naar Het Journaal op tv. Daarna zette ze haar tv-toestel uit. "Het is toch allemaal miserie en oorlog", zei mijn grootmoeder. "Ik heb al genoeg miserie meegemaakt."

Natuurlijk moet de pers laten zien wat er in de wereld gebeurt. Je moet slecht nieuws niet wegsteken. Maar meer aandacht voor goed nieuws, waarom niet? Extra jobs in plaats van ontslagen. Vrede in plaats van oorlog. Genezen in plaats van sterven. Daar maak je niet alleen mijn grootmoeder blij mee. Hebben we niet allemaal al genoeg miserie gezien?

Wablieft nr. 943 (27/02/2013)

België: Misdadigers laten bommen achter

27/02/2013

Ontmijners vinden in België gemiddeld elke twee weken een bom. Dat zegt de dienst DOVO. DOVO vernietigt springtuigen. In 2012 maakte DOVO 13 bommen tijdig onschadelijk. Ontmijners onderzochten ook 12 springtuigen nadat ze ontploften. Drie keer bleken bommen namaak. Het gaat hier niet om bommen uit de Westhoek. Daar bleven na Wereldoorlog 1 veel bommen achter. Volgens DOVO zijn de nieuwe bommen gemaakt door misdadigers.

Buitenland: "Koop een jachtgeweer"

27/02/2013

De Amerikaanse vice-president Joe Biden roept zijn landgenoten op om een jachtgeweer te kopen. Biden wil dat Amerikanen geen oorlogswapens meer kopen. Die zijn nu nog vrij te koop in de Verenigde Staten (VS). "Je hebt geen oorlogswapen nodig om je te verdedigen", zegt Biden. "Die wapens zijn te gevaarlijk en ook moeilijker te gebruiken." Na de moorden in een school in Newtown wil president Obama de verkoop van wapens strenger maken.

Buitenland: Akkoord over vrede

27/02/2013

Elf Afrikaanse landen tekenden dit weekend een akkoord over vrede in Oost-Congo en de regio van de Grote Meren. Het blijft afwachten of er na jaren van oorlog nu echt vrede komt in de regio. Ban Ki-moon, baas van de Verenigde Naties (VN), spreekt over een historisch akkoord.

President Kagame (Rwanda), president Kabila (Congo), president Museveni (Uganda) en acht andere landen tekenden vorig weekend een verdrag over vrede voor Oost-Congo en de hele regio. De buurlanden van Congo beloven onder andere om rebellen niet te steunen.

Meer dan papier

Dit verdrag moet nu in het gebied worden uitgevoerd. Vrede is pas mogelijk als ook de militaire leiders in de dorpen zelf meewerken. Eerder al waren er verdragen over vrede. Die bestonden enkel op papier. Dat zegt de NGO Oxfam International, die in de regio duizenden gezinnen hulp biedt.

Op de vlucht

In april 2012 startten de gevechten tussen de rebellen van M23 en het leger van Congo. Zeker een miljoen mensen sloeg op de vlucht in Oost-Congo. Velen wonen in tentenkampen. Daar is een gebrek aan water, eten en andere nodige hulp.

Katanga

De laatste weken waren er nieuwe gevechten in de provincie Katanga. Opnieuw vluchtten 300.000 burgers. Dit geweld komt bovenop het geweld dat al tientallen jaren duurt in de regio.

Buitenland: Zware aanslag in Syrië

27/02/2013

Een zware aanslag in Syrië maakte zeker 40 doden. Sommige bronnen spreken zelfs van 80 doden. Er vielen ook meer dan 200 gewonden. De aanslag vond plaats in de hoofdstad Damascus. Een bom ontplofte dicht bij kantoren van de overheid. Rebellen in Damascus schoten ook granaten af. Volgens de regering pleegden terroristen de aanslag. De burgeroorlog in Syrië duurt bijna twee jaar. In die tijd kwamen 70.000 mensen om. Dat schatten medewerkers van de Verenigde Naties.

Wablieft nr. 941 (13/02/2013)

Buitenland: Geweld in Mali is niet voorbij

13/02/2013

De oorlog in Mali in Afrika is nog niet voorbij. Rebellen vielen opnieuw de stad Gao aan. De rebellen noemen zichzelf 'Beweging voor Eenheid en Jihad in West-Afrika'. Ze willen dat Mali de strengste vorm van de islam volgt. De rebellen veroverden grote delen van het land. Soldaten van Frankrijk vochten mee met het leger van Mali. Zij dreven de rebellen steeds verder achteruit. Vorige week leek de oorlog voorbij. Zondag veranderde dat. Een rebel blies zichzelf op in de stad Gao. De hele dag vonden er nieuwe gevechten plaats. Het leger van Mali veroverde de stad opnieuw.

Wablieft nr. 940 (06/02/2013)

Samenleving: Wie is Roger Vanhoeck?

06/02/2013

Roger wordt geboren in Antwerpen op 5 augustus 1946. Hij noemt zichzelf 'een kind van de bevrijding'. De verhalen van zijn vader over de honger en kou tijdens en na Wereldoorlog 2, zorgen ervoor dat hij zich wil inzetten voor mensen die het moeilijk hebben.

Als tiener wordt Roger lid van de 'Kajotters' (KAJ). Kardinaal Cardijn, de stichter van KAJ, is zijn grote voorbeeld. De kardinaal wil jongeren uit arbeidersgezinnen meer kansen geven. Dat idee prikkelt Roger.

In 1965 wordt Roger leraar in het bijzonder onderwijs. Hij geeft les aan kwetsbare jongeren, vaak van gescheiden ouders. Hij zoekt manieren om met zijn leerlingen op een aangename manier te laten lezen. Helaas vindt hij geen goed materiaal. Daarom begint hij korte verhalen te schrijven. De verhalen verschijnen in enkele van de eerste Vlaamse Filmpjes. Dat zijn korte verhalen voor jongeren tussen tien en 13 jaar.

In 1976 verschijnt zijn eerste boekje 'Ontvoering in de sneeuw'. Daarna volgen tal van andere boeken. Ideeën voor zijn boeken haalt hij uit zijn vele reizen. Roger gaat op zoek naar de mensen achter feiten en situaties. Zo schrijft hij enkele levensechte romans voor jongeren.

Praktische info 'De straatmuzikant':

• Auteur (acteur en muzikant): Roger Vanhoeck

• Regie: Jan Van Gool

• Vrijdag 8 en zaterdag 9 februari 2013 om 20 uur

• Locatie: Rode Zaal, CC de Kollebloem

• Prijs: tussen 8 en 10 euro

Meer info over Om-armen:

De Schakel vzw, 03 899 40 32,

deschakel.puurs@edpnet.be

Tekst: de mensen van de schrijfgroep: Mo, Alex, Marleen, Bea, Albert, Jacqueline, Maria, Linda, An C. en An R.

Wablieft nr. 939 (30/01/2013)

Buitenland: Rebellen in Mali op de vlucht

30/01/2013

De rebellen in Mali in Afrika trekken zich steeds verder terug. Soldaten van Mali en Frankrijk rukken verder op naar het noorden. Ze veroverden de belangrijke steden Gao en Timboektoe. Volgens getuigen mengen rebellen zich onder de gewone mensen. Andere getuigen vertellen over soldaten van de regering die moorden. Het leger noemt dat leugens. De oorlog duurt er nu al enkele weken. De rebellen willen in Mali de strengste wetten van de islam invoeren.

In de kijker: De ramp die Nederland nooit vergeet

30/01/2013

Op zondag 1 februari 1953 gebeurde een grote ramp in Nederland. Een zeer zware storm tilde het water van de Noordzee op. Er kwam geen eb. Bovendien was er springvloed op komst. Springvloed zorgt voor hoog en gevaarlijk water. De dijken konden dat water niet tegenhouden. De dijken braken. Meer dan 1.800 mensen verloren het leven. De ramp trof 600.000 mensen in de provincies Zeeland, Zuid-Holland en Noord-Brabant.

Op 1 februari is de ramp 60 jaar geleden. Wablieft sprak daarom met Jaap Schoof. Hij is de oud-directeur van het Watersnoodmuseum in Ouwerkerk. Jaap verzamelt verhalen van mensen die de ramp overleefden. "We bezoeken de mensen thuis. We nemen de verhalen op met een camera", vertelt Jaap. "De gesprekken duren vaak twee uur. Een samenvatting zie je in het museum. We moeten die verhalen bewaren. Want het zijn stilaan de laatste getuigen. Elk jaar sterven er jammer genoeg meer en meer mensen."

Wablieft: Hebt u zelf de ramp meegemaakt?

Jaap Schoof: Ja, ik was toen bijna negen jaar, nog een klein jongetje eigenlijk. Ik herinner me hoe mijn ouders mij beschermden. Het is een verhaal dat ik al zo vaak aan mijn kleinkinderen vertelde. Niet iedereen in mijn familie overleefde de ramp. Mijn oma, mijn tante en mijn nichtje kwamen om. Meer dan 1.800 mensen verdronken. 131 slachtoffers zijn nooit teruggevonden.

Hoe sterk leeft de ramp nog in Zeeland?

Het vervaagt zeker niet. Sterker nog, elk jaar komt er meer belangstelling. De nieuwe generatie wil ook alles weten over de oorlog. Vergelijk het daarmee. We mogen de ramp natuurlijk niet vergeten. Toch is dat voor mij relatief.

Hoe bedoelt u?

Elk jaar zijn er nieuwe rampen in de wereld. De tsunami in Azië of de aardbeving in Haïti van enkele jaren geleden, die was veel erger. Bij die tsunami dachten alleen enkelingen opnieuw aan de ramp van 1953. Iedereen zette zich hier toen wel in voor de hulpactie. Wat er in vele oorlogen gebeurt, is ook erger dan de waterramp.

De aarde warmt op, de zeespiegel stijgt. Bent u bang voor de toekomst?

We leven hier in het zuidwesten van Nederland bijna allemaal in een gebied dat lager ligt dan de zee. Dat gebied kan overstromen. Het is zoals leven in een gebied waar veel aardbevingen gebeuren. Je weet dat het ooit opnieuw kan gebeuren. Toch zijn de meeste mensen gerust. De Deltawerken beschermen ons. We mogen niet denken dat we veilig zijn. We leven wel in het veiligste overstromingsgebied ter wereld. De Deltawerken zullen ook mijn kleinkinderen beschermen.

Zullen de Deltawerken ooit af zijn?

Daar moet aandacht naartoe blijven gaan. In de eerste commissie zaten vooral technici, wat normaal was. Maar het was ook een grote natuurramp. En nu zie je dat er problemen met de natuur komen. Door de werken ontstond het Grevelingenmeer. In de diepe lagen van het meer is er een ernstig gebrek aan zuurstof. Want het meer is afgesloten van de Noordzee. Daarvoor moeten we een oplossing zoeken.

Bent u echt gerust in de toekomst?

Voor 1953 hebben we de aandacht voor de dijken laten verslappen. Dat was een van de oorzaken van de ramp. Die fout zullen we nooit meer maken. Ik verwacht grotere problemen met de rivieren. Als de zeespiegel stijgt, wat gaat dan de invloed zijn op de Schelde?

Hoe bekijken jullie de zee nadat die zovele slachtoffers maakte?

Zo bekijken we dat niet. De zee heeft Nederland rijk gemaakt. Het is een van de rijkste landen ter wereld dankzij de zee. Volgens baggeraars is de Noordzee niet het grote gevaar. Het is één grote zandbank. Die kan je in bedwang houden als je eilanden vormt, of zand opspuit.

Nog even over de ramp. Die bracht volgens de film 'De Storm' het beste en het slechtste van de mens naar boven. Klopt dat?

Ja, er zijn lijken gevonden zonder gouden trouwring. Ach, die dingen gebeuren aan het front van een oorlog ook. Al kan je een ramp met niets vergelijken. Niet elke bestuurder kan een ramp leiden. Daarom stonden er in 1953 een hele hoop mensen spontaan op. Die zien we als helden. Het water was verschrikkelijk koud. Daarin kon je maar een paar minuten overleven. Toch zijn er mensen die anderhalve kilometer hebben gezwommen.

Welke verhalen komen vaak terug?

De grote lijnen zijn altijd dezelfde. Ik laat de mensen vertellen. Ik ben geen interviewer. Ik wil van een vrouw die toen zwanger was, wel weten hoe dat verliep. Kijk, als er nu een tsunami aankomt, gaat er een alarm af. In de Verenigde Staten van Amerika kregen de mensen een waarschuwing voor de storm Sandy. In 1953 overkwam het de mensen. De ramp gebeurde in de nacht van zaterdag op zondag, al verdronken vele slachtoffers in de loop van de dag. De mensen hadden in elk geval geen plan. Dat werd duidelijk als de lijken onderzocht werden. De mensen die dat deden, hebben daar zwaar onder geleden.

Hoe verliep de hulpactie?

Ik vind dat we trots op onszelf mogen zijn. In de Verenigde Staten van Amerika zaten er mensen 14 dagen vast na de orkaan Katrina. In Zeeland was iedereen na een paar dagen geholpen. Goed, het gebied in Amerika was veel groter. Maar je mag niet vergeten dat de middelen erg beperkt waren. Het was 1953, weet u.

Een jaar dat u nooit zal vergeten.

Inderdaad.

Samenleving: "Ik wil mijn land mee opbouwen"

30/01/2013

Bij het geweld in Syrië vielen de vorige twee jaar minstens 60.000 doden. Nu sterft elke 10 minuten iemand in Syrië. Een half miljoen Syriërs vluchtte weg uit hun land. Ze kwamen terecht in de buurlanden, Jordanië, Libanon, Turkije. Ook daar zijn veel vluchtelingen niet veilig. Velen proberen verder te trekken. Eén van die vluchtelingen is Yahia Hakomme. Hij woont nu in Brussel.

Hakomme is één van de ongeveer 500 vluchtelingen uit Syrië die in België asiel vroegen. België geeft de meeste Syriërs asiel, al dan niet voorlopig. Ook Hakomme zal papieren krijgen.

Het verhaal van Yahia Hakomme is een heftig verhaal. Hij besloot in 2006 uit de Baath-partij te stappen, de partij van president al-Assad. Hakomme vertelt: "In 2000 stierf president Hafiz al-Assad. Zij zoon Bashar al-Assad volgde hem op. Hij beloofde meer vrijheid. Maar hij hield zijn beloftes niet. Na drie jaar was duidelijk dat hij net als zijn vader een dictator zou worden. Met een aantal jonge mensen wilden we kunnen nadenken. We wilden weten waarom we geen vrijheid hadden, bijvoorbeeld. Die vragen mochten we niet stellen in de Baath-partij."

Wablieft: U deed mee aan het eerste protest tegen al-Assad. Hoe kwam dat protest er?

Yahia Hakomme: Begin 2011 hoorden we wat er gebeurde in Tunesië en Egypte. We hoorden dat president Mubarak in Egypte moest aftreden. Dat gebeurde na enkele weken van protest door burgers. Toen durfden we ons afvragen: waarom kan dit niet in Syrië? We trokken de straat op. De eerste betoging was op 15 maart 2011, in de hoofdstad Damascus. Ik nam deel. We voerden acht maanden lang vreedzaam protest. Op 27 november 2011 ging het erg mis. Het leger gebruikte zwaar geweld tegen betogers. Bij de eerste aanval van het leger vielen meteen 4.800 doden.

U kreeg al bij het eerste protest te maken met geweld.

De politie pakte me op. Agenten sloten me op in de gevangenis. Daar folterden ze mij. Na een maand lieten ze me weer vrij. Later pakte de politie me nog een keer op. Toen ik weer vrijkwam, vluchtte ik naar Libanon. Ook daar was ik niet veilig. Ik trok naar Egypte. Daar werd ik ook aangevallen. Toen wilde ik vluchten naar België. Het duurde maanden voor ik een visum als student kreeg. Ik kwam naar hier en vroeg asiel.

De oorlog in Syrië maakt veel slachtoffers. Geen enkel land stuurde tot nu toe soldaten. Moeten andere landen ingrijpen?

Ik begrijp de angst van veel landen. De invloed van Rusland is groot in Syrië. Andere landen willen geen ruzie met Rusland. Ook de steun van Iran aan Syrië houdt andere landen tegen. Volgens de landen van de Verenigde Naties (VN) is het geweld in Syrië een burgeroorlog. Dat gebruiken ze als excuus om niet in te grijpen. Maar zolang andere landen niets doen, geven ze ruimte aan extreme islamitische groepen in Syrië. Die groepen kunnen een lange oorlog voeren.

Ziet u een toekomst voor Syrië?

Het volk van Syrië werd al 40 jaar onderdrukt, door de vorige president en deze president. Mensen hadden geen rechten. We zullen een toekomst bouwen in Syrië. Het is niet makkelijk, maar het zal ons lukken.

Wil u weer terug naar Syrië?

In Syrië was mijn leven in gevaar. In België ben ik een politiek vluchteling. Ik heb de kans om veel te leren. Ik kan de wereld zien van een andere kant. Maar ik wil terug. Ik wil mijn land weer opbouwen.

Hoe houdt u contact met andere tegenstanders van al-Assad?

Elke dag zit ik uren voor de computer. Vroeger was dat verboden in Syrië. Er was veel controle. Toen begonnen Syriërs hun mening te plaatsen op Facebook en YouTube. Tegenstanders van al-Assad gebruiken het internet om betogingen en acties voor te bereiden. Het internet is nu ook belangrijk voor mij om contact te houden.

Wablieft nr. 938 (23/01/2013)

Buitenland: Twee journalisten vermoord in Syrië

23/01/2013

Vorige week werden er twee journalisten vermoord in verschillende steden in Syrië. Een scherpschutter raakte hen met een kogel. Yves Debay was een Frans-Belgische oorlogsjournalist. Hij werkte voor het Franse legerblad Assaut. Mohammad Hourani werkte voor de Arabische nieuwszender Al Jazeera. Maandag vertrokken er meer dan 270 Nederlandse militairen naar Turkije. Ze zullen Turkije beschermen tegen raketten uit Syrië.

 

 

Buitenland: Oorlog in Mali breidt uit

23/01/2013

Sinds een week kijkt de wereld naar Mali in Afrika. Rebellen veroveren het noorden van het land. Frankrijk en andere landen steunen de regering uit het zuiden. Ook België stuurt twee vliegtuigen.

De rebellen zijn islamisten. Ze strijden voor een land dat de regels van een strenge islam volgt. De rebellen veroverden de helft van Mali. Toen kwam de Franse regering tussen. Die stuurde 2.000 soldaten naar Mali. De Franse soldaten strijden met het leger van Mali tegen de rebellen. De Fransen krijgen intussen hulp van andere landen. België helpt met twee C130-vliegtuigen van het leger. Die vervoeren soldaten en voorraden voor Frankrijk naar Mali.

Het Franse leger wil heel Mali heroveren op de rebellen. Het vraagt wel hulp van andere Afrikaanse landen. De gevaren van de oorlog in Mali lijken groot. Islamisten in de hele wereld maken zich boos (zie hiernaast). De Franse regering vreest in eigen land aanslagen van terroristen.

Wablieft nr. 937 (16/01/2013)

Buitenland: Koude treft vooral Syriërs

16/01/2013

In Syrië kwamen tientallen mensen om door de hevige kou. Ook in kampen met vluchtelingen is het leven erg zwaar door het winterweer.

Regen en storm treffen grote delen van het Midden-Oosten. De stad Jeruzalem ligt onder een witte laag sneeuw van tien centimeter dik. Er viel sneeuw in Israël, Palestina en Jordanië.

Overstroming

Het zou gaan om de koudste winter sinds 20 jaar. Al meer dan een week vallen op veel plaatsen zware regens. Die zorgden voor overstromingen in Turkije, Libanon en Syrië. Het winterweer zorgt voor grote problemen. De inwoners van het Midden-Oosten zijn niet voorzien op veel water en koude.

Syrië

De grootste slachtoffers van het weer zijn de Syriërs. In Syrië zou het slechte weer tientallen mensen gedood hebben. Door de oorlog in het land zijn sommige mensen dakloos. Ze hebben amper voedsel, stookolie en stroom.

Op de vlucht

Meer dan 600.000 vluchtelingen uit Syrië leven net over de grens in de buurlanden. Hun leven in tenten wordt door storm en koude extra zwaar. Sommigen zoeken bescherming in grotten en ruïnes uit de tijd van de oude Romeinen.